Tóm tắt nội dung
Kính thưa Quý doanh nghiệp và bạn đọc, hệ thống pháp luật thuế Việt Nam đang tiệm cận những thay đổi mang tính nền tảng kể từ ngày 01/07/2026 với việc áp dụng các quy định mới tại Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Để giúp doanh nghiệp chủ động trong công tác kế toán và quản trị rủi ro pháp lý, Người trợ lý Atax xin tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung trọng yếu về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, xác định kỳ tính thuế và cơ chế quản lý tuân thủ mới nhất dưới góc nhìn chuyên môn.
Quy định mới về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế từ ngày 01/07/2026
Căn cứ Điều 27 Nghị định 252/2026/NĐ-CP và Điều 17 Luật Quản lý thuế 2025, việc hoàn thành nghĩa vụ thuế đối với các trường hợp đặc biệt được quy định chặt chẽ như sau:
– Đối với doanh nghiệp chuyển đổi loại hình: Trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi chuyển đổi loại hình, doanh nghiệp mới sau chuyển đổi có trách nhiệm kế thừa toàn bộ quyền lợi (bao gồm số thuế nộp thừa, số thuế giá trị gia tăng được khấu trừ) và nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp trước chuyển đổi, tính từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
– Đối với người nộp thuế là cá nhân đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự: Cơ quan thuế có trách nhiệm xác định nghĩa vụ thuế còn nợ và xác định trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ này của người thừa kế, người được giao quản lý di sản hoặc tài sản tương ứng theo quy định pháp luật. Trường hợp cá nhân đã được xóa nợ thuế nhưng sau đó Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự, cơ quan thuế sẽ thực hiện thủ tục phục hồi lại số tiền thuế nợ đã xóa theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
– Đối với nhà đầu tư nước ngoài chuyển lợi nhuận ra nước ngoài: Để chuyển lợi nhuận hàng năm hoặc khi kết thúc hoạt động đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, doanh nghiệp mà nhà đầu tư nước ngoài tham gia phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, nộp báo cáo tài chính đã được kiểm toán và tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý. Tại thời điểm chuyển lợi nhuận, doanh nghiệp tuyệt đối không còn nợ tiền thuế, tiền chậm nộp hay tiền phạt hành chính. Đặc biệt, nhà đầu tư không được phép chuyển lợi nhuận ra nước ngoài nếu trên báo cáo tài chính của năm phát sinh lợi nhuận vẫn còn số lỗ lũy kế sau khi đã thực hiện chuyển lỗ theo quy định.
Phương pháp xác định kỳ tính thuế theo quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP
Điều 9 Nghị định 252/2026/NĐ-CP phân định rõ ràng các loại kỳ tính thuế và phương thức xác định cụ thể nhằm chuẩn hóa quy trình kê khai của người nộp thuế:
– Kỳ tính thuế theo từng lần phát sinh: Được xác định là ngày người nộp thuế phát sinh nghĩa vụ thuế.
– Kỳ tính thuế theo tháng, quý, năm: Được xác định từ ngày đầu tiên đến ngày cuối cùng của tháng, quý, năm dương lịch hoặc năm tài chính.
– Kỳ quyết toán thuế: Được xác định theo kỳ kế toán năm của doanh nghiệp. Riêng đối với Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), kỳ quyết toán tính theo năm dương lịch. Trường hợp đặc biệt: Nếu cá nhân nước ngoài có mặt tại Việt Nam dưới 183 ngày trong năm dương lịch đầu tiên nhưng có tổng số ngày trú ngụ từ 183 ngày trở lên trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đến, thì kỳ quyết toán thuế TNCN đầu tiên sẽ được xác định là 12 tháng liên tục đó.
Cơ chế quản lý tuân thủ pháp luật thuế từ ngày 01/07/2026
Theo Điều 34 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan quản lý thuế sẽ áp dụng phương thức phân bổ nguồn lực dựa trên mức độ tuân thủ của người nộp thuế thông qua hệ thống đánh giá tự động khoa học:
– Xây dựng hệ thống đánh giá và phân loại: Cơ quan thuế thiết lập hồ sơ điện tử cho từng người nộp thuế, ghi nhận tần suất vi phạm, tính chất hành vi, mức độ hợp tác và chấp hành các quyết định xử lý thuế.
– Áp dụng chế độ ưu tiên: Doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật thuế, sẵn sàng kết nối và chia sẻ dữ liệu điện tử (sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ) với cơ quan thuế sẽ được hưởng các chế độ ưu tiên đặc biệt trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính thuế.
– Quản lý tuân thủ trong lĩnh vực Hải quan: Cơ quan Hải quan cũng áp dụng đồng bộ việc đánh giá mức độ tuân thủ để thực hiện thông quan nhanh và áp dụng các biện pháp kiểm tra sau thông quan dựa trên mức độ rủi ro.
Lời khuyên từ Đại lý thuế Atax:
Việc thấu hiểu và áp dụng chính xác các quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tuân thủ pháp luật và giảm thiểu tối đa rủi ro bị xử lý vi phạm hành chính. Atax khuyến nghị các bộ phận kế toán cần chủ động rà soát số liệu tài chính, kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ thuế hiện tại và chuẩn bị cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin sẵn sàng cho việc kết nối dữ liệu với cơ quan thuế nhằm đạt được mức độ phân loại tuân thủ cao nhất.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
Hướng dẫn xử lý lỗi xuất hóa đơn sai Thuế suất 8% thành 10% theo quy định mới nhất
