Điểm mới về Thuế Thu nhập cá nhân theo Công văn 2231/CST-TN

Xin chào Quý doanh nghiệp và Quý bạn đọc. Ngày 31/07/2026, Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí đã chính thức ban hành Công văn số 2231/CST-TN nhằm hướng dẫn chi tiết các điểm mới trọng yếu về Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) quy định tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP và Thông tư số 87/2026/TT-BTC.

Nhằm hỗ trợ người nộp thuế và bộ phận kế toán nắm bắt kịp thời các thay đổi này để thực thi đúng quy định pháp luật, Atax xin tổng hợp và phân tích sâu các nội dung thay đổi cốt lõi dưới góc độ chuyên môn tài chính – kế toán.

Điều chỉnh tăng mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh

Căn cứ theo hướng dẫn mới tại Thông tư số 87/2026/TT-BTC, người phụ thuộc được xác định là người không có thu nhập hoặc có mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng (tăng mạnh so với hạn mức cũ trước đây là 01 triệu đồng). Sự điều chỉnh này được xây dựng dựa trên các chỉ số thực tế về mức thu nhập bình quân, chi tiêu xã hội và chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2026 – 2030, giúp giảm bớt gánh nặng thuế cho người nộp thuế có hoàn cảnh khó khăn.

Tối ưu hóa và đơn giản hóa hồ sơ chứng minh người phụ thuộc thông qua liên thông dữ liệu số

Đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin của cơ quan quản lý, Thông tư số 87/2026/TT-BTC quy định nguyên tắc ưu tiên khai thác dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác. Theo đó, trường hợp cơ quan thuế có thể tự khai thác và đối chiếu thông tin hợp lệ trên hệ thống, người nộp thuế hoàn toàn không phải nộp hồ sơ hoặc giấy tờ chứng minh bằng bản cứng. Người nộp thuế chỉ phải chủ động cung cấp hồ sơ giấy khi cơ quan thuế không thể truy xuất được các nguồn dữ liệu số nêu trên.

Chuẩn hóa phương pháp tính thuế TNCN đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán phái sinh (Hợp đồng tương lai)

Để thống nhất với các quy định liên quan và Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thông tư số 87/2026/TT-BTC quy định thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng hợp đồng tương lai được xác định bằng giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1% theo từng lần chuyển nhượng. Trong đó, giá chuyển nhượng được xác định bằng công thức:

Giá thanh toán của hợp đồng tương lai tại thời điểm tính thuế nhân với hệ số nhân hợp đồng, nhân với số lượng hợp đồng, nhân với tỷ lệ ký quỹ ban đầu do Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam công bố và chia cho 2.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế là thời điểm khớp lệnh giao dịch hoặc thời điểm hợp đồng đáo hạn.

Làm rõ điều kiện “sống cùng người nộp thuế” đối với đối tượng được giảm trừ gia cảnh

Atax xin lưu ý rằng quy định bắt buộc người phụ thuộc phải sống cùng người nộp thuế không áp dụng đại trà cho mọi đối tượng. Căn cứ Khoản 2 Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, điều kiện sống chung và nghĩa vụ nuôi dưỡng theo Luật Hôn nhân và Gia đình chỉ áp dụng đối với nhóm đối tượng tại điểm đ – bao gồm cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng (như anh, chị, em ruột; ông, bà nội/ngoại; cô, dì, chú, bác, cậu, cháu ruột…).

Các nhóm đối tượng trực hệ khác như con đẻ, con nuôi hợp pháp dưới 18 tuổi hoặc cha mẹ đẻ/cha mẹ vợ/chồng sẽ áp dụng các tiêu chí xác định riêng biệt không phụ thuộc vào điều kiện sống chung này.

Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc theo Thông tư 87/2026/TT-BTC Doanh nghiệp cần biết

Hệ thống hóa quyền lợi pháp lý của người nộp thuế theo Luật Quản lý thuế số 2025

Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, Điều 37 Luật Quản lý thuế số 2025 đã quy định rõ ràng quyền lợi của người nộp thuế, bao gồm quyền được hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế, quyền tra cứu, sử dụng chứng từ điện tử, quyền không phải nộp lại các chứng từ tài liệu mà cơ quan thuế đã sở hữu, và đặc biệt là quyền từ chối các cuộc kiểm tra tại trụ sở nếu không có quyết định kiểm tra hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền. Việc nắm rõ các quyền lợi này giúp người nộp thuế chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong quá trình làm việc với cơ quan quản lý.

Trên đây là toàn bộ những điểm mới cốt lõi về thuế TNCN được hướng dẫn tại Công văn số 2231/CST-TN mà Người Trợ lý Atax muốn chia sẻ đến Quý doanh nghiệp và bạn đọc. Việc thực thi đúng, đủ và kịp thời các chính sách thuế mới không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý về sau. Nếu Quý vị có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến nghiệp vụ kê khai thuế TNCN hoặc hồ sơ giảm trừ gia cảnh, hãy liên hệ ngay với Atax để nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp và tận tâm nhất.