Tóm tắt nội dung
Trong quá trình thực hiện thủ tục kê khai thuế thu nhập cá nhân (TNCN), việc xác định đúng đối tượng người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh là một trong những nghiệp vụ quan trọng giúp người nộp thuế đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Ngày 15/09/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 6846/CT-QLNT hướng dẫn cụ thể về điều kiện đăng ký người phụ thuộc là cha đẻ đối với trường hợp vẫn còn trong độ tuổi lao động. Người trợ lý ATAX xin tổng hợp và phân tích chi tiết quy định này đến quý doanh nghiệp và người nộp thuế.
Căn cứ pháp lý hiện hành áp dụng:
-
Khoản 4 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 quy định về các nhóm đối tượng được xác định là người phụ thuộc.
-
Điều 47 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân về giảm trừ gia cảnh.
-
Điều 3 Thông tư số 87/2026/TT-BTC ngày 30/06/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn về mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc được áp dụng giảm trừ gia cảnh.
Điều kiện xác định cha đẻ (cha, mẹ) là người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh:
Theo quy định tại Nghị định số 253/2026/NĐ-CP và Thông tư số 87/2026/TT-BTC, cha đẻ của người nộp thuế được tính là người phụ thuộc khi thuộc một trong hai trường hợp sau:
Trường hợp 1: Cha đẻ đã hết tuổi lao động. Điều kiện áp dụng là không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá 03 (ba) triệu đồng.
Trường hợp 2: Cha đẻ vẫn còn trong độ tuổi lao động. Để được tính là người phụ thuộc, cá nhân này phải đáp ứng ĐỒNG THỜI hai điều kiện bắt buộc:
-
Điều kiện về khả năng lao động: Bị mất khả năng lao động, cụ thể là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo quy định của pháp luật.
-
Điều kiện về thu nhập: Không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 03 (ba) triệu đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư số 87/2026/TT-BTC.
Nội dung trả lời chi tiết tại Công văn 6846/CT-QLNT đối với vướng mắc cụ thể:
Căn cứ vào hệ thống quy định nêu trên, Cục Thuế trả lời cụ thể đối với trường hợp cha đẻ của người nộp thuế có thu nhập không vượt quá 03 triệu đồng/tháng nhưng chưa hết tuổi lao động và vẫn còn khả năng lao động như sau:
Trường hợp cha đẻ của người nộp thuế chưa hết tuổi lao động, nếu không bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên (tức là vẫn còn khả năng lao động) thì KHÔNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN để tính là người phụ thuộc tính giảm trừ gia cảnh, cho dù thu nhập thực tế bình quân tháng từ tất cả các nguồn không vượt quá 03 triệu đồng.
Khuyến nghị và lưu ý nghiệp vụ từ Người trợ lý ATAX:
-
Người nộp thuế chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tự xác định, đăng ký số lượng người phụ thuộc kèm theo đầy đủ hồ sơ hợp pháp và tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc đăng ký, thu nhập của người phụ thuộc.
-
Trong quá trình quản lý thuế, nếu cơ quan thuế phát hiện kê khai không đúng điều kiện quy định, người nộp thuế sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành.
-
Doanh nghiệp và bộ phận kế toán cần kiểm tra kỹ hồ sơ chứng minh người phụ thuộc của người lao động trước khi thực hiện quyết toán thuế TNCN nhằm đảm bảo tuân thủ quy định và tránh rủi ro truy thu thuế.
Người trợ lý ATAX hy vọng các phân tích chuyên môn trên sẽ giúp quý doanh nghiệp và người nộp thuế áp dụng chính xác các quy định về thuế TNCN trong thực tiễn.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
