Miễn thuế TNDN 3 năm đầu là chính sách hỗ trợ quan trọng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Theo Atax, để áp dụng đúng ưu đãi theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần xác định chính xác thời điểm thành lập, quy mô doanh nghiệp, đối tượng được hưởng ưu đãi và các trường hợp bị loại trừ.
Doanh nghiệp mới thành lập được hiểu như thế nào?
Doanh nghiệp mới thành lập là tổ chức kinh tế lần đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật. Đây là căn cứ pháp lý xác lập tư cách độc lập của doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần hoàn tất một số thủ tục ban đầu để bảo đảm điều kiện hoạt động và tuân thủ nghĩa vụ thuế, bao gồm:
-
Công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp theo quy định.
-
Đăng ký chữ ký số, tài khoản giao dịch thuế điện tử và thực hiện khai thuế ban đầu.
-
Mở tài khoản ngân hàng phục vụ giao dịch kinh doanh.
-
Treo biển hiệu tại trụ sở chính.
-
Thiết lập hồ sơ kế toán, lựa chọn chế độ kế toán phù hợp với quy mô doanh nghiệp.
Doanh nghiệp mới thành lập được hưởng ưu đãi thuế gì?
Theo khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Như vậy, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập được miễn thuế TNDN trong 03 năm đầu. Thời gian miễn thuế được xác định theo năm tính thuế và được tính liên tục kể từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có phát sinh doanh thu hoặc lợi nhuận trong từng năm hay không.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo và tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, pháp luật còn quy định ưu đãi thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia, nhà khoa học. Cụ thể, thu nhập từ tiền lương, tiền công đủ điều kiện được miễn thuế TNCN trong 02 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm tiếp theo.
Ngoài ưu đãi về thuế, từ ngày 01/07/2026, doanh nghiệp siêu nhỏ có thể áp dụng chế độ kế toán đơn giản hơn theo Thông tư 58/2026/TT-BTC. Đây là điểm đáng lưu ý đối với hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, giúp giảm áp lực về sổ sách, chứng từ và chi phí vận hành trong giai đoạn đầu.
Đối tượng được hưởng ưu đãi miễn thuế TNDN
Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, các nhóm đối tượng có thể được áp dụng ưu đãi thuế TNDN gồm:
-
Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu.
-
Công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
-
Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo theo quy định.
-
Doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền góp vốn, quyền mua cổ phần, quyền mua phần vốn góp vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Atax lưu ý, trong cùng một thời gian, nếu doanh nghiệp đồng thời đáp ứng điều kiện hưởng nhiều chính sách miễn, giảm thuế khác nhau thì được lựa chọn chính sách có lợi nhất. Tuy nhiên, chính sách đã lựa chọn phải được thực hiện ổn định trong suốt thời gian hưởng ưu đãi.
Trường hợp kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian hoạt động sản xuất, kinh doanh được miễn hoặc giảm thuế dưới 12 tháng, doanh nghiệp có thể lựa chọn hưởng ưu đãi ngay trong kỳ tính thuế đầu tiên hoặc đăng ký với cơ quan thuế để bắt đầu hưởng ưu đãi từ kỳ tính thuế tiếp theo.
Các trường hợp không được áp dụng ưu đãi
Không phải mọi doanh nghiệp mới thành lập đều được miễn thuế TNDN 03 năm. Chính sách ưu đãi không áp dụng đối với các trường hợp sau:
-
Doanh nghiệp mới thành lập do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
-
Doanh nghiệp thành lập mới mà người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã từng tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò tương tự tại doanh nghiệp đang hoạt động hoặc doanh nghiệp đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng tính từ thời điểm giải thể đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới. Trường hợp người đại diện theo pháp luật không phải là thành viên góp vốn được loại trừ theo quy định.
-
Thu nhập thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.
Doanh nghiệp cần rà soát kỹ hồ sơ pháp lý, cơ cấu góp vốn, người đại diện theo pháp luật và lịch sử tham gia kinh doanh của các cá nhân liên quan trước khi xác định quyền hưởng ưu đãi.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa
Việc xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa không dựa trên tên gọi hoặc vốn điều lệ ghi nhận trên đăng ký doanh nghiệp mà phải căn cứ vào lĩnh vực hoạt động, số lao động, doanh thu và nguồn vốn theo quy định. Đây là cơ sở quan trọng để áp dụng đúng chính sách miễn thuế TNDN, chế độ kế toán và các chính sách hỗ trợ khác.
| Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng | Siêu nhỏ | Không quá 10 người | Doanh thu không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng |
|---|---|---|---|
| Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng | Nhỏ | Không quá 100 người | Doanh thu không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng |
| Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng | Vừa | Không quá 200 người | Doanh thu không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng |
| Thương mại và dịch vụ | Siêu nhỏ | Không quá 10 người | Doanh thu không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng |
| Thương mại và dịch vụ | Nhỏ | Không quá 50 người | Doanh thu không quá 100 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ đồng |
| Thương mại và dịch vụ | Vừa | Không quá 100 người | Doanh thu không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng |
Việc xác định đúng quy mô doanh nghiệp có ý nghĩa thực tiễn lớn, bao gồm:
-
Làm căn cứ áp dụng ưu đãi miễn thuế TNDN trong 03 năm đầu nếu đủ điều kiện.
-
Xác định khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ vốn, tín dụng, chuyển đổi số và tư vấn pháp lý.
-
Lựa chọn chế độ kế toán phù hợp với quy mô và lĩnh vực hoạt động.
-
Hạn chế rủi ro khi cơ quan thuế kiểm tra điều kiện hưởng ưu đãi.
Doanh nghiệp thành lập trước ngày 17/05/2025 có được miễn thuế TNDN không?
Theo điểm a khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, chính sách miễn thuế TNDN trong 03 năm đầu đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được áp dụng kể từ thời điểm Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực, tức từ ngày 17/05/2025, và tính từ kỳ tính thuế năm 2025.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đã thành lập trước ngày 17/05/2025, nếu tại thời điểm Nghị quyết có hiệu lực vẫn đang trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế thì được tiếp tục áp dụng chính sách miễn thuế TNDN cho thời gian ưu đãi còn lại theo quy định.
Khuyến nghị của Atax cho doanh nghiệp mới thành lập
Để áp dụng ưu đãi thuế đúng quy định và hạn chế rủi ro về sau, Atax khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các bước sau:
-
Kiểm tra điều kiện doanh nghiệp nhỏ và vừa ngay từ thời điểm thành lập.
-
Rà soát lịch sử góp vốn, điều hành và đại diện pháp luật của cá nhân liên quan.
-
Lưu đầy đủ hồ sơ chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi thuế.
-
Theo dõi thời gian miễn thuế theo từng kỳ tính thuế, tránh xác định sai thời điểm bắt đầu và kết thúc ưu đãi.
-
Thiết lập hệ thống kế toán, hóa đơn, chứng từ ngay từ đầu để phục vụ kê khai, quyết toán và giải trình với cơ quan thuế khi cần.
Chính sách miễn thuế TNDN 03 năm đầu là hỗ trợ đáng kể cho doanh nghiệp mới thành lập, đặc biệt trong giai đoạn cần tối ưu dòng tiền. Tuy nhiên, ưu đãi chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp xác định đúng đối tượng, đúng điều kiện và lưu trữ đầy đủ hồ sơ kế toán, thuế. Atax sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc rà soát điều kiện ưu đãi, thiết lập kế toán ban đầu và tuân thủ nghĩa vụ thuế theo quy định hiện hành.
Xem thêm 4 phương pháp nộp thuế GTGT và TNDN của doanh nghiệp siêu nhỏ theo Thông tư 58
