Chính sách công nghệ tác động tới người dân năm 2026 là nhóm quy định quan trọng dự kiến tạo chuyển biến lớn trong quản lý nhà nước, giao dịch điện tử, dữ liệu số và quyền lợi của cá nhân, tổ chức. Atax nhận thấy đây là nội dung doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người nộp thuế cần theo dõi sát để chủ động thích ứng trong quá trình vận hành, kế toán, thuế và quản trị dữ liệu.
Thiết lập hành lang pháp lý cho tài sản số
Từ ngày 01/01/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số có hiệu lực, chính thức đưa tài sản số vào khuôn khổ quản lý pháp luật rõ ràng hơn. Quy định này là cơ sở quan trọng để quản lý hoạt động tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và bảo vệ tài sản mã hóa, tương tự cách pháp luật đang điều chỉnh đối với nhiều loại tài sản hữu hình.
Theo thống kê thực tế, Việt Nam hiện có khoảng 21 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, tương đương hơn 20% dân số. Việt Nam cũng thường xuyên nằm trong nhóm quốc gia có chỉ số chấp nhận tiền mã hóa và tài sản số ở mức cao.
Về tác động pháp lý, người sở hữu tài sản số sẽ không còn ở trong tình trạng thiếu cơ chế bảo vệ như trước đây. Khi phát sinh tranh chấp dân sự, rủi ro giao dịch hoặc vấn đề liên quan đến quyền sở hữu, cá nhân và tổ chức có căn cứ pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Quản lý trí tuệ nhân tạo và bảo vệ người dùng
Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ ngày 01/03/2026, xây dựng cơ chế quản trị AI dựa trên mức độ rủi ro. Nguyên tắc trọng tâm là bảo đảm an toàn, minh bạch và đặt con người ở vị trí trung tâm trong quá trình phát triển, triển khai công nghệ.
Theo quy định tại Điều 44, các hệ thống AI có tương tác trực tiếp với con người phải có thông báo nhận diện rõ ràng. Đối với nội dung âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra, bao gồm deepfake, pháp luật yêu cầu phải được gán nhãn cụ thể nhằm hạn chế nguy cơ lừa đảo, giả mạo danh tính và gây nhầm lẫn cho người sử dụng.
Hệ thống AI được phân loại theo ba cấp độ rủi ro: cao, trung bình và thấp. Đồng thời, Nhà nước khuyến khích ứng dụng AI trong lĩnh vực an sinh xã hội, hỗ trợ nhóm yếu thế và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công nghệ cho người dân.
Cơ chế voucher hỗ trợ sản phẩm công nghệ Made in Vietnam
Căn cứ Nghị định 268 hướng dẫn Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nhà nước triển khai cơ chế phiếu hỗ trợ tài chính, hay còn gọi là voucher, dành cho người tiêu dùng. Đây là phương thức hỗ trợ gián tiếp nhằm thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm công nghệ trong nước.
Thay vì cấp ngân sách trực tiếp cho doanh nghiệp, Nhà nước cấp voucher cho người dùng đủ điều kiện. Khi người tiêu dùng sử dụng voucher để mua sản phẩm, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm sẽ hoàn lại phiếu cho Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia để được nhận hỗ trợ căn cứ trên giao dịch thực tế.
Mục tiêu của chính sách này là hỗ trợ các sản phẩm công nghệ Việt Nam có hàm lượng kỹ thuật cao tiếp cận nhóm khách hàng đầu tiên, từ đó thúc đẩy thị trường, tăng tính cạnh tranh và khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.
Nguyên tắc khai báo một lần trong chuyển đổi số
Từ ngày 01/07/2026, Luật Chuyển đổi số đi vào thực tiễn với định hướng lấy người dùng làm trung tâm. Một trong những nguyên tắc đáng chú ý là cơ chế khai báo dữ liệu một lần, còn được gọi là Once-Only Principle.
Theo nguyên tắc này, dữ liệu đã có trong hệ thống quốc gia sẽ được kết nối, chia sẻ và tái sử dụng giữa các cơ quan hành chính có thẩm quyền. Người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh không phải kê khai lại nhiều lần những thông tin mà Nhà nước đã có, qua đó giảm thủ tục, tiết kiệm thời gian và hạn chế sai lệch dữ liệu.
Bên cạnh việc tăng cường liên thông dữ liệu, Luật cũng quy định nghiêm các hành vi bị cấm. Điều 5 nêu rõ việc mua bán, khai thác dữ liệu trái phép hoặc lợi dụng chuyển đổi số để thao túng, trục lợi bất chính đều là hành vi vi phạm pháp luật.
Góc nhìn kế toán – thuế đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh
Dưới góc độ kế toán và tuân thủ thuế, Atax khuyến nghị doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động rà soát các quy trình có liên quan đến dữ liệu điện tử, tài sản số, hóa đơn điện tử, giao dịch trực tuyến và bảo mật thông tin khách hàng. Việc chính sách công nghệ được hoàn thiện sẽ làm tăng yêu cầu về tính minh bạch, khả năng lưu trữ chứng từ và trách nhiệm giải trình của đơn vị kinh doanh.
Các nội dung cần lưu ý gồm:
- Kiểm tra quy trình lưu trữ hồ sơ, chứng từ điện tử và dữ liệu giao dịch.
- Đánh giá việc sử dụng công cụ AI trong bán hàng, chăm sóc khách hàng, kế toán và quản trị nội bộ.
- Chuẩn hóa thông tin đăng ký kinh doanh, mã số thuế, tài khoản giao dịch và dữ liệu định danh.
- Theo dõi quy định mới liên quan đến tài sản số, giao dịch số và nghĩa vụ kê khai khi có hướng dẫn chuyên ngành.
- Bảo đảm việc khai thác, chia sẻ dữ liệu khách hàng phù hợp với quy định pháp luật.
Việc ban hành và thực thi các chính sách trên thể hiện xu hướng quản lý hiện đại, minh bạch và phù hợp với môi trường số. Đây cũng là cơ sở để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới phương thức vận hành.
Xem thêm Người lao động đi làm nhưng chưa đăng ký mã số thuế có được không?
Atax đồng hành cùng doanh nghiệp trong kế toán, thuế
Atax là đại lý thuế chuyên hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong các vấn đề kế toán, thuế, hóa đơn điện tử và thủ tục hành chính liên quan. Với kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực kế toán – thuế, Atax sẵn sàng tư vấn để đơn vị kinh doanh hiểu đúng quy định, áp dụng đúng quy trình và hạn chế rủi ro trong quá trình tuân thủ.
Atax hỗ trợ các nhóm dịch vụ như:
- Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
- Tư vấn phương pháp kê khai, tính thuế phù hợp với mô hình hoạt động.
- Chuẩn hóa sổ sách kế toán, chứng từ và hồ sơ thuế.
- Triển khai, hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
- Hỗ trợ kê khai, nộp thuế và làm việc với cơ quan thuế khi cần thiết.
- Tư vấn thành lập hộ kinh doanh, doanh nghiệp và các thủ tục pháp lý liên quan.
- Hỗ trợ quyết toán thuế, rà soát rủi ro thuế và giải đáp vướng mắc về bảo hiểm xã hội.
Nếu doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cần cập nhật quy định mới và xây dựng quy trình kế toán – thuế phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số, Atax luôn sẵn sàng đồng hành và tư vấn chuyên nghiệp.
