Tóm tắt nội dung
- Cửa hàng tạp hóa có cần đăng ký hộ kinh doanh không?
- Mã ngành phù hợp khi mở cửa hàng tạp hóa
- Có cần đăng ký thêm mã ngành phụ không?
- Cách ghi ngành nghề đề xuất cho tiệm tạp hóa
- Các mặt hàng tạp hóa có thể phát sinh điều kiện kinh doanh
- Góc nhìn kế toán: đăng ký đúng ngành nghề giúp quản trị thuế tốt hơn
- Hồ sơ kế toán nên chuẩn bị khi mở tiệm tạp hóa
- Khuyến nghị của Người trợ lý Atax
Người trợ lý Atax chia sẻ góc nhìn kế toán và pháp lý thực hành để chủ cửa hàng tạp hóa đăng ký mã ngành, nghề kinh doanh phù hợp khi đăng ký hộ kinh doanh. Nội dung dưới đây được trình bày theo hướng dễ áp dụng, bám theo hệ thống ngành kinh tế Việt Nam ban hành kèm Quyết định 27/2018/QĐ-TTg và các quy định phổ biến về đăng ký hộ kinh doanh.
Cửa hàng tạp hóa có cần đăng ký hộ kinh doanh không?
Thông thường, cửa hàng hoặc tiệm tạp hóa hoạt động tại địa điểm cố định, bán hàng thường xuyên và có doanh thu từ hoạt động thương mại thì nên đăng ký hộ kinh doanh. Việc đăng ký giúp chủ hộ có cơ sở pháp lý để kinh doanh, kê khai thuế, xin giấy phép con nếu bán hàng hóa có điều kiện và làm việc với cơ quan thuế, quản lý thị trường khi cần.
Theo quy định về đăng ký hộ kinh doanh, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh có nội dung về ngành, nghề kinh doanh. Vì vậy, khi mở tiệm tạp hóa, chủ hộ cần xác định nhóm hàng kinh doanh chính để lựa chọn ngành nghề phù hợp.
Mã ngành phù hợp khi mở cửa hàng tạp hóa
Đối với cửa hàng tạp hóa bán nhiều nhóm hàng tiêu dùng như lương thực, thực phẩm đóng gói, nước giải khát, hóa mỹ phẩm, đồ dùng gia đình, bánh kẹo, gia vị và các hàng hóa tiêu dùng thông thường, mã ngành thường được tham khảo là nhóm 471: Bán lẻ trong các cửa hàng kinh doanh tổng hợp.
| 4711 | Bán lẻ lương thực, thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, thuốc lào chiếm tỷ trọng lớn trong các cửa hàng kinh doanh tổng hợp | Phù hợp với cửa hàng tạp hóa mà nhóm hàng chủ yếu là thực phẩm, đồ uống, bánh kẹo, gia vị, hàng tiêu dùng nhanh. Lưu ý: nếu kinh doanh thuốc lá, thuốc lào hoặc rượu, bia thì có thể phát sinh điều kiện kinh doanh riêng. |
|---|---|---|
| 4719 | Bán lẻ khác trong các cửa hàng kinh doanh tổng hợp | Phù hợp với cửa hàng bán tổng hợp nhiều loại hàng hóa, trong đó thực phẩm, đồ uống không chiếm tỷ trọng chủ yếu hoặc cửa hàng thiên về hàng tiêu dùng, đồ gia dụng, hóa mỹ phẩm, văn phòng phẩm và hàng tạp hóa khác. |
Về thực tế áp dụng, nếu tiệm tạp hóa chủ yếu bán thực phẩm, đồ uống, bánh kẹo, gia vị, mì gói, sữa, nước giải khát và các mặt hàng tiêu dùng nhanh, chủ hộ có thể đăng ký ngành 4711. Nếu cửa hàng bán đa dạng hàng hóa tổng hợp và không xác định thực phẩm, đồ uống là nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn, có thể cân nhắc ngành 4719.
Có cần đăng ký thêm mã ngành phụ không?
Trong nhiều trường hợp, chỉ đăng ký nhóm ngành bán lẻ tổng hợp là chưa đủ chi tiết so với thực tế kinh doanh. Nếu cửa hàng tạp hóa có bán thêm các nhóm hàng chuyên biệt, chủ hộ nên bổ sung ngành nghề tương ứng để hồ sơ đăng ký sát với hoạt động thực tế.
| Lương thực, thực phẩm trong cửa hàng chuyên doanh | 4721 | Bán lẻ lương thực trong các cửa hàng chuyên doanh |
|---|---|---|
| Thịt, sản phẩm từ thịt | 4722 | Bán lẻ thực phẩm trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Thủy sản | 4722 | Bán lẻ thực phẩm trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Bánh kẹo, sữa, đồ uống | 4722 hoặc 4723/4724/4725 tùy mặt hàng cụ thể | Bán lẻ thực phẩm, đồ uống trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Đồ uống, nước giải khát | 4723 hoặc 4725 tùy cách phân loại áp dụng | Bán lẻ đồ uống trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Thuốc lá, thuốc lào | 4726 | Bán lẻ sản phẩm thuốc lá, thuốc lào trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Đồ gia dụng, đồ dùng gia đình | 4759 | Bán lẻ đồ điện gia dụng, giường, tủ, bàn, ghế và đồ nội thất tương tự, đèn và bộ đèn điện, đồ dùng gia đình khác trong các cửa hàng chuyên doanh |
| Hóa mỹ phẩm, sản phẩm vệ sinh cá nhân | 4772 hoặc 4773 tùy loại hàng | Bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh hoặc bán lẻ hàng hóa khác mới trong các cửa hàng chuyên doanh |
Lưu ý kế toán thực hành: khi đăng ký hộ kinh doanh, cơ quan đăng ký kinh doanh thường căn cứ vào mô tả ngành, nghề kinh doanh để ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh. Việc ghi đúng và đủ ngành nghề giúp hạn chế rủi ro khi kiểm tra hoạt động thực tế tại cửa hàng.
Cách ghi ngành nghề đề xuất cho tiệm tạp hóa
Chủ hộ có thể ghi ngành nghề theo hướng rõ ràng, bao quát hoạt động thực tế, ví dụ: “Bán lẻ hàng tạp hóa, lương thực, thực phẩm, đồ uống, bánh kẹo, hóa mỹ phẩm, đồ dùng gia đình trong cửa hàng kinh doanh tổng hợp”.
Nếu cửa hàng có bán thuốc lá, thuốc lào, rượu hoặc hàng hóa thuộc danh mục kinh doanh có điều kiện, nên ghi riêng và chuẩn bị điều kiện, giấy phép tương ứng trước khi kinh doanh. Không nên ghi chung chung theo kiểu “mua bán tổng hợp” nếu thực tế có kinh doanh mặt hàng cần giấy phép.
Các mặt hàng tạp hóa có thể phát sinh điều kiện kinh doanh
Không phải mọi mặt hàng trong tiệm tạp hóa đều được bán tự do. Một số hàng hóa phổ biến có thể phát sinh điều kiện riêng, chủ hộ cần lưu ý trước khi nhập hàng và trưng bày bán.
| Thuốc lá, thuốc lào | Đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Cửa hàng cần đáp ứng điều kiện và có giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá theo quy định trước khi kinh doanh. |
|---|---|
| Rượu | Kinh doanh rượu có thể phải xin giấy phép hoặc thực hiện thủ tục đăng ký tùy loại hình, nồng độ cồn và phương thức kinh doanh. Chủ hộ cần kiểm tra quy định cụ thể trước khi bán. |
| Thực phẩm, thực phẩm đóng gói | Cần bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ, hạn sử dụng, nhãn hàng hóa. Một số trường hợp nhỏ lẻ hoặc chỉ kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn có thể được miễn giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nhưng vẫn phải tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm. |
| Hóa mỹ phẩm | Cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ đầu vào, kiểm tra nhãn hàng hóa, nguồn gốc, hạn sử dụng và tránh kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc. |
Góc nhìn kế toán: đăng ký đúng ngành nghề giúp quản trị thuế tốt hơn
Đối với hộ kinh doanh tạp hóa, cơ quan thuế thường quản lý theo doanh thu khoán hoặc kê khai tùy quy mô và phương pháp áp dụng. Việc đăng ký ngành nghề rõ ràng giúp cơ quan thuế xác định đúng lĩnh vực hoạt động, tỷ lệ thuế và nghĩa vụ thuế tương ứng.
Theo quy định về thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, nếu doanh thu trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống thì hộ kinh doanh thuộc diện không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động kinh doanh. Trường hợp doanh thu trên 100 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh bán lẻ hàng hóa thường áp dụng tỷ lệ thuế trên doanh thu theo quy định, trong đó hoạt động phân phối, cung cấp hàng hóa thường có tỷ lệ thuế giá trị gia tăng 1% và thuế thu nhập cá nhân 0,5% trên doanh thu tính thuế.
Ngoài thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh cần lưu ý lệ phí môn bài. Mức lệ phí môn bài phụ thuộc vào doanh thu năm. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống thuộc diện miễn lệ phí môn bài. Hộ kinh doanh mới ra hoạt động lần đầu cũng cần kiểm tra chính sách miễn lệ phí môn bài trong năm đầu theo quy định hiện hành.
Hồ sơ kế toán nên chuẩn bị khi mở tiệm tạp hóa
Dù hộ kinh doanh nhỏ không tổ chức bộ máy kế toán như doanh nghiệp, chủ hộ vẫn nên lưu trữ hồ sơ cơ bản để chứng minh nguồn gốc hàng hóa và phục vụ quản trị doanh thu, chi phí.
Các hồ sơ nên lưu gồm: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; giấy phép con nếu kinh doanh hàng hóa có điều kiện; hóa đơn, chứng từ mua hàng; sổ theo dõi doanh thu bán hàng; sổ theo dõi nhập, xuất, tồn hàng hóa; hợp đồng thuê mặt bằng nếu có; chứng từ thanh toán tiền thuê nhà, điện, nước, vận chuyển; hồ sơ nhân sự nếu có thuê người lao động.
Khuyến nghị của Người trợ lý Atax
Đối với tiệm tạp hóa thông thường, chủ hộ nên ưu tiên đăng ký mã ngành 4711 nếu thực phẩm, đồ uống và hàng tiêu dùng nhanh chiếm tỷ trọng lớn. Trường hợp cửa hàng bán hàng hóa tổng hợp đa dạng và không có nhóm thực phẩm, đồ uống chiếm tỷ trọng chủ yếu, mã ngành 4719 là lựa chọn phù hợp hơn.
Nếu cửa hàng có bán thuốc lá, rượu, thực phẩm chế biến, thực phẩm tươi sống hoặc mỹ phẩm, chủ hộ cần rà soát thêm điều kiện kinh doanh, giấy phép liên quan và chứng từ nguồn gốc hàng hóa. Về kế toán, nên theo dõi doanh thu hằng ngày, lưu hóa đơn đầu vào và ước tính doanh thu năm để chủ động nghĩa vụ thuế.
Kết luận: Mở cửa hàng tạp hóa theo hình thức hộ kinh doanh nên đăng ký ngành nghề bám sát hoạt động thực tế. Mã ngành thường dùng là 4711 hoặc 4719, tùy cơ cấu hàng hóa kinh doanh. Đăng ký đúng ngay từ đầu giúp hộ kinh doanh thuận lợi khi làm thủ tục thuế, xin giấy phép con và hạn chế rủi ro trong quá trình kiểm tra, quản lý thị trường.
