Tóm tắt nội dung
Chào mừng Quý độc giả đến với chuyên mục phân tích chính sách thuế của Người trợ lý Atax. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật thuế Việt Nam đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm 2025 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026), việc nắm vững các quy định về khấu trừ thuế tại nguồn là vô cùng quan trọng đối với cả doanh nghiệp và người lao động. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết 04 trường hợp áp dụng khấu trừ 10% thuế TNCN và các điểm mới nổi bật liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công dưới góc nhìn chuyên môn của kế toán chuyên nghiệp.
Bốn trường hợp áp dụng khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân theo quy định mới
Trường hợp thứ nhất: Thu nhập từ trúng thưởng của cá nhân cư trú. Căn cứ quy định tại Điều 58 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, số thuế TNCN khấu trừ được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 10%.
Trường hợp thứ hai: Thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú. Theo Điều 61 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, phần thu nhập tính thuế từ nguồn này cũng được áp dụng mức thuế suất khấu trừ là 10%.
Trường hợp thứ ba: Thu nhập của cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng. Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% trên thu nhập trước khi chi trả nếu mức chi trả từ 05 triệu đồng/lần trở lên. Quy định này cũng áp dụng đối với các khoản tiền lương, tiền công và thu nhập khác chi trả cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động.
Trường hợp thứ tư: Khoản phí bảo hiểm tích lũy từ các loại bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm không bắt buộc do người sử dụng lao động mua cho người lao động. Căn cứ Điểm b Khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp phải thực hiện khấu trừ và nộp thuế theo tỷ lệ 10% trên khoản tiền phí bảo hiểm đã mua hoặc đóng góp vượt mức quy định.
Nhận diện 10 điểm thay đổi cốt lõi về thuế TNCN từ tiền lương, tiền công
Nhằm giúp quý doanh nghiệp và người nộp thuế chủ động trong kỳ tính thuế năm 2026, Người trợ lý Atax xin hệ thống hóa 10 điểm đổi mới quan trọng nhất của Luật Thuế TNCN 2025 so với các quy định cũ:
-
Biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được rút gọn từ 07 bậc xuống còn 05 bậc.
-
Miễn thuế TNCN đối với phần tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm và tiền lương cho những ngày không nghỉ phép.
-
Xác định rõ mức trần miễn thuế TNCN đối với khoản tiền ăn giữa ca của người lao động.
-
Điều chỉnh mức thu nhập vãng lai không thuộc diện phải thực hiện quyết toán thuế TNCN cuối năm.
-
Thay đổi ngưỡng thu nhập vãng lai bắt đầu chịu khấu trừ thuế TNCN tại nguồn.
-
Cập nhật và điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế và người phụ thuộc.
-
Sửa đổi điều kiện về mức thu nhập tối đa để xác định người phụ thuộc được giảm trừ.
-
Quy định chặt chẽ hơn về thời hạn đăng ký người phụ thuộc để tính giảm trừ thuế.
-
Bổ sung khoản giảm trừ chi phí y tế và giáo dục với mức tối đa lên đến 47 triệu đồng/năm.
-
Khống chế mức tối đa được trừ khi tính thuế TNCN đối với các khoản đóng góp vào quỹ hưu trí tự nguyện.
Lời khuyên từ Người trợ lý Atax:
Mặc dù Luật Thuế TNCN 2025 có hiệu lực chung từ ngày 01/07/2026, tuy nhiên, riêng đối với các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương và tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng thống nhất cho cả kỳ tính thuế năm 2026 (theo Khoản 2 Điều 29 của Luật này). Do đó, bộ phận kế toán doanh nghiệp cần chủ động cập nhật phần mềm tính lương và chuẩn bị lộ trình chuyển đổi dữ liệu để đảm bảo tuân thủ tuyệt đối quy định pháp luật. Nếu doanh nghiệp có bất kỳ vướng mắc nào trong quá trình áp dụng, hãy liên hệ ngay với Atax để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp và chính xác nhất.
Trình tự thông báo doanh thu của Hộ kinh doanh, Cá nhân kinh doanh 2026 theo QĐ 1934/QĐ-BTC
