Chi tiết mức xử phạt hành vi trốn đóng Bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 10/09/2026

Trong công tác quản trị nhân sự và tiền lương tại doanh nghiệp, việc tuân thủ pháp luật về Bảo hiểm xã hội (BHXH) luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của người làm kế toán chuyên nghiệp. Ngày 15/07/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/09/2026. Đây là văn bản pháp lý quan trọng mà mọi doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh các rủi ro tài chính không đáng có.

Nhận diện các hành vi bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc

Căn cứ theo quy định tại Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc của người sử dụng lao động được xác định cụ thể qua các trường hợp sau nhằm mục đích không đóng hoặc đóng không đầy đủ quyền lợi cho người lao động:

• Quá thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết hạn quy định tại Khoản 1 Điều 28 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nhưng người sử dụng lao động vẫn không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số lượng người lao động thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc.

• Đăng ký mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp hơn mức quy định của pháp luật hiện hành.

• Không đóng hoặc đóng không đầy đủ số tiền BHXH đã đăng ký sau 60 ngày kể từ ngày đóng chậm nhất theo quy định tại Khoản 4 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mặc dù đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đôn đốc theo quy định.

Khung xử phạt hành chính đối với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc từ ngày 10/09/2026

Theo Điều 44 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi trốn đóng BHXH bắt buộc được phân định rõ ràng dựa trên quy mô lao động vi phạm và tính chất của hành vi vi phạm. Kế toán cần lưu ý rằng khung phạt dưới đây áp dụng đối với cá nhân, hộ kinh doanh và hộ gia đình, riêng đối với tổ chức (doanh nghiệp), mức phạt tiền sẽ bằng 02 lần mức phạt của cá nhân.

Đối với hành vi chậm đăng ký hoặc đăng ký thiếu số người tham gia BHXH bắt buộc sau thời hạn 60 ngày quy định, mức xử phạt đối với cá nhân được áp dụng như sau:

• Vi phạm dưới 10 người lao động: Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 10 đến dưới 50 người lao động: Phạt tiền từ 12.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 50 đến dưới 100 người lao động: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 100 đến dưới 300 người lao động: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 300 đến dưới 500 người lao động: Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 500 đến dưới 700 người lao động: Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 700 đến dưới 1.000 người lao động: Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng.

• Vi phạm từ 1.000 người lao động trở lên: Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng.

Đối với hành vi khai báo mức lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định, hoặc không đóng/đóng thiếu sau 60 ngày kể từ ngày chậm đóng tối đa dù đã được đôn đốc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự:

Phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng BHXH bắt buộc, mức phạt tối đa đối với cá nhân không quá 75.000.000 đồng (đối với tổ chức không quá 150.000.000 đồng).

Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc áp dụng

Bên cạnh việc nộp phạt hành chính, người sử dụng lao động vi phạm còn phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định pháp luật bao gồm:

• Buộc lập hồ sơ đăng ký hoặc bổ sung đầy đủ hồ sơ tham gia BHXH bắt buộc cho toàn bộ người lao động bị ảnh hưởng.

• Buộc đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội bắt buộc đã trốn đóng.

• Nộp thêm số tiền lãi chậm nộp tính theo tỷ lệ 0,03%/ngày trên tổng số tiền và số ngày trốn đóng vào quỹ BHXH.

Các trường hợp ngoại lệ không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc

Nhằm đảm bảo tính khách quan và chia sẻ khó khăn cùng doanh nghiệp, Điều 4 Nghị định 274/2025/NĐ-CP quy định các trường hợp không bị xem là trốn đóng BHXH bắt buộc khi doanh nghiệp gặp phải các lý do bất khả kháng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, bao gồm:

• Thiên tai nghiêm trọng: Bão, lũ, ngập lụt, động chất, hỏa hoạn lớn, hạn hán kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

• Dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố làm suy giảm nghiêm trọng năng lực tài chính của đơn vị.

• Các tình trạng khẩn cấp hoặc sự kiện bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật dân sự.

Lời khuyên chuyên môn từ Người Trợ lý Atax: Việc hiểu rõ và tuân thủ chặt chẽ các mốc thời gian, quy trình báo tăng giảm lao động cũng như khai báo trung thực mức lương đóng bảo hiểm là trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp của mỗi kế toán và doanh nghiệp. Hãy chủ động rà soát lại hệ thống sổ sách nhân sự của đơn vị mình ngay hôm nay để đảm bảo sự phát triển bền vững và an toàn pháp lý cho doanh nghiệp của bạn.

Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.

Năm 2026 khai Thuế GTGT theo tháng hay theo quý theo Thông tư 89/2026/TT-BTC?