Tóm tắt nội dung
Chào mừng Quý độc giả đến với chuyên mục tư vấn nghiệp vụ của Người Trợ Lý Atax. Trong quản trị tài chính doanh nghiệp, việc phân định và hạch toán chính xác các khoản chi phí liên quan đến Tài sản cố định (TSCĐ) đóng vai trò then chốt giúp đảm bảo tính trung thực của Báo cáo tài chính và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho quý vị những hướng dẫn chi tiết, chính xác và khoa học nhất về việc hạch toán chi phí sửa chữa TSCĐ cùng các nguyên tắc kế toán liên quan.
Quy định về hạch toán chi phí sửa chữa tài sản cố đinh theo Thông tư 45/2013/TT-BTC
Theo Khoản 13 Điều 2 Thông tư 45/2013/TT-BTC, sửa chữa tài sản cố định được định nghĩa là việc duy tu, bảo dưỡng, thay thế sửa chữa những hư hỏng phát sinh trong quá trình hoạt động nhằm khôi phục lại năng lực hoạt động theo trạng thái hoạt động tiêu chuẩn ban đầu của tài sản cố định. Căn cứ vào Điều 7 của Thông tư này, các khoản chi phí phát sinh liên quan được ghi nhận cụ thể như sau:
-
Đối với chi phí đầu tư nâng cấp tài sản cố định: Các khoản chi phí mà doanh nghiệp chi ra để đầu tư nâng cấp tài sản cố định phải được phản ánh tăng nguyên giá của TSCĐ đó. Doanh nghiệp tuyệt đối không được hạch toán trực tiếp các chi phí nâng cấp này vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.
-
Đối với chi phí sửa chữa tài sản cố định: Các chi phí này không được tính tăng nguyên giá tài sản cố định mà được hạch toán trực tiếp hoặc phân bổ dần vào chi phí kinh doanh trong kỳ, với thời gian phân bổ tối đa không quá 3 năm.
-
Đối với tài sản cố định có tính chu kỳ sửa chữa: Doanh nghiệp được phép trích trước chi phí sửa chữa theo dự toán vào chi phí hàng năm. Khi phát sinh thực tế, nếu số thực chi sửa chữa lớn hơn số đã trích trước theo dự toán, doanh nghiệp được tính thêm phần chênh lệch này vào chi phí hợp lý. Ngược lại, nếu số thực chi nhỏ hơn số đã trích trước, phần chênh lệch phải được hạch toán giảm chi phí kinh doanh trong kỳ.
-
Đối với chi phí liên quan đến TSCĐ vô hình phát sinh sau ghi nhận ban đầu: Các chi phí này chỉ được phản ánh tăng nguyên giá TSCĐ vô hình nếu chúng được đánh giá một cách chắc chắn là làm tăng lợi ích kinh tế của tài sản so với mức hoạt động ban đầu. Tất cả các chi phí khác liên quan phát sinh sau ghi nhận ban đầu sẽ được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất kinh doanh.
Nguyên tắc kế toán tài sản cố định, bất động sản đầu tư và chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang
Bên cạnh các quy định về sửa chữa, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc kế toán tài sản cố định, bất động sản đầu tư (BĐSĐT) và chi phí đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) dở dang quy định tại Mục B Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC như sau:
-
Toàn bộ tài sản cố định, bất động sản đầu tư và chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang phải được theo dõi, quyết toán, quản lý và sử dụng theo đúng quy định của pháp luật liên quan hiện hành.
-
Doanh nghiệp phải thực hiện theo dõi chi tiết nguồn hình thành tài sản cố định để phân bổ giá trị khấu hao hoặc hao mòn một cách phù hợp. Đối với tài sản cố định phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, hao mòn được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh. Đối với tài sản hình thành từ Quỹ phúc lợi hoặc Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, hao mòn sẽ ghi nhận giảm các quỹ hình thành tương ứng.
-
Kế toán thực hiện phân loại TSCĐ và BĐSĐT theo mục đích sử dụng. Trong trường hợp một tài sản được sử dụng cho nhiều mục đích hỗn hợp (như một tòa nhà vừa làm văn phòng, vừa cho thuê và vừa để bán), doanh nghiệp phải tiến hành ước tính giá trị hợp lý của từng bộ phận hoặc phân bổ theo các tiêu thức hợp lý khác để ghi nhận phù hợp với mục đích sử dụng thực tế. Đối với công trình có các hạng mục dùng chung như thang máy, hệ thống điều hòa hay hầm để xe, doanh nghiệp phân loại các tài sản dùng chung này là TSCĐ hoặc BĐSĐT dựa trên các tiêu thức tối ưu nhất.
-
Khi mua tài sản cố định được tặng kèm thêm sản phẩm, thiết bị, phụ tùng thay thế, doanh nghiệp có trách nhiệm phân bổ giá phí cho cả TSCĐ chính và tài sản được nhận kèm theo giá trị hợp lý tương ứng tại ngày mua. Hoặc doanh nghiệp xác định và ghi nhận riêng tài sản tặng kèm theo giá trị hợp lý để trừ khỏi giá mua nhằm xác định nguyên giá TSCĐ chính. Trường hợp phụ tùng chuyên dùng đi kèm chỉ dùng để dự phòng khi TSCĐ chính hỏng đột ngột, doanh nghiệp không phải ghi nhận riêng nhưng phải mở sổ theo dõi chi tiết số lượng, tính chất và trình bày trên Thuyết minh Báo cáo tài chính.
-
Đối với tài sản cố định và bất động sản đầu tư mua theo phương thức trả chậm, trả góp: Nguyên giá được xác định theo giá mua trả tiền ngay cộng các chi phí liên quan trực tiếp tính đến thời điểm đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Khoản lãi trả chậm, trả góp được hạch toán vào chi phí tài chính của từng kỳ hoặc vốn hóa theo quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 16 (VAS 16). Doanh nghiệp có trách nhiệm tách riêng phần lãi này để theo dõi chi tiết trên sổ kế toán và thuyết minh trên Báo cáo tài chính.
-
Khi đem tài sản cố định đi góp vốn, việc xác định giá trị vốn góp phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật doanh nghiệp. Các bên liên quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của việc định giá tài sản mang đi góp vốn.
-
Trong trường hợp doanh nghiệp được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng và các tài sản công khác không tính thành phần vốn nhà nước, doanh nghiệp áp dụng các tài khoản kế toán, ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính đối với các tài sản này theo đúng quy định pháp luật hiện hành có liên quan.
-
Việc kế toán tài sản cố định, bất động sản đầu tư và chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang có liên quan đến ngoại tệ phải được thực hiện theo đúng hướng dẫn đối với Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Kết luận
Việc áp dụng nhất quán và chính xác các chuẩn mực, quy định pháp luật về tài sản cố định là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng một hệ thống tài chính lành mạnh và minh bạch. Người Trợ Lý Atax hy vọng bài viết đã cung cấp những kiến thức thực tiễn và hữu ích cho công tác kế toán của Quý doanh nghiệp. Mọi thắc mắc hoặc nhu cầu tư vấn chuyên sâu xin vui lòng liên hệ với chúng tôi để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp nhất.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
Phân tích chi tiết các điểm mới trọng yếu theo Thông tư 89/2026/TT-BTC cho Doanh nghiệp và Người nộp Thuế
