Trong thực tế vận hành kế toán, doanh thu phát sinh từ bán hàng trên sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop hoặc các nền tảng số khác vẫn được xem là doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc tổ chức có phát sinh doanh thu bán hàng trên các nền tảng này cần xác định đúng nghĩa vụ thuế, không phụ thuộc vào việc bán hàng trực tiếp hay bán hàng online.
Về nguyên tắc, người bán hàng trên sàn thương mại điện tử phải kê khai và nộp thuế nếu thuộc đối tượng chịu thuế theo quy định pháp luật. Việc giao dịch được thực hiện qua nền tảng điện tử không làm thay đổi bản chất doanh thu tính thuế. Cơ quan thuế vẫn căn cứ vào doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, dòng tiền thanh toán, dữ liệu từ sàn và hồ sơ kê khai của người nộp thuế để quản lý nghĩa vụ thuế.
Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nghĩa vụ thuế thường được xem xét trên cơ sở tổng doanh thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong năm dương lịch. Nếu doanh thu thuộc ngưỡng phải nộp thuế theo quy định, người bán cần thực hiện kê khai thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ tính trên doanh thu. Trường hợp doanh thu chưa đến ngưỡng chịu thuế, người bán có thể chưa phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, nhưng vẫn cần lưu trữ đầy đủ chứng từ, sao kê, báo cáo doanh thu để giải trình khi cần thiết.
Một điểm kế toán cần lưu ý là doanh thu tính thuế không chỉ là số tiền thực nhận sau khi sàn đã trừ phí. Doanh thu thường được xác định là toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ, bao gồm cả các khoản phụ thu, phí thu thêm mà người bán được hưởng, nếu có. Các khoản phí sàn, phí thanh toán, phí vận chuyển do người bán chịu cần được theo dõi riêng để phục vụ quản trị chi phí và đối chiếu số liệu, không nên nhầm lẫn với doanh thu tính thuế.
Về phương thức thực hiện nghĩa vụ thuế, hiện có hai tình huống cần phân biệt. Trường hợp sàn thương mại điện tử hoặc tổ chức liên quan thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo quy định hoặc theo ủy quyền, người bán cần đối chiếu số thuế đã bị khấu trừ, lưu chứng từ và kiểm tra báo cáo doanh thu định kỳ. Trường hợp sàn không thực hiện kê khai, nộp thay, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh phải tự kê khai và nộp thuế với cơ quan thuế quản lý.
Thời điểm kê khai thuế phụ thuộc vào phương pháp kê khai và mô hình kinh doanh cụ thể. Nếu người bán thuộc diện kê khai theo tháng, hồ sơ khai thuế phải được nộp chậm nhất vào ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế. Nếu thuộc diện kê khai theo quý, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo quý phát sinh nghĩa vụ thuế.
Đối với cá nhân kinh doanh kê khai theo từng lần phát sinh, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế thường được xác định chậm nhất là ngày thứ 10 kể từ ngày phát sinh nghĩa vụ thuế. Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý đối với hoạt động kinh doanh không thường xuyên hoặc không tổ chức theo mô hình hộ kinh doanh ổn định.
Nếu hoạt động bán hàng được quản lý theo phương pháp khoán, hộ kinh doanh cần thực hiện kê khai doanh thu dự kiến, ngành nghề kinh doanh và các thông tin liên quan theo hướng dẫn của cơ quan thuế. Khi doanh thu thực tế thay đổi đáng kể so với doanh thu đã khoán, người nộp thuế cần thông báo, kê khai điều chỉnh để hạn chế rủi ro bị truy thu, xử phạt hoặc tính tiền chậm nộp.
Về thuế suất, hoạt động bán hàng hóa thông thường của hộ, cá nhân kinh doanh thường áp dụng tỷ lệ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tính trên doanh thu theo từng nhóm ngành nghề. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi gian hàng online đều áp dụng cùng một tỷ lệ thuế. Kế toán cần phân loại đúng bản chất hoạt động: bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, vận tải, sản xuất, gia công hay hoạt động kinh doanh khác để xác định tỷ lệ thuế phù hợp.
Dữ liệu từ sàn thương mại điện tử là nguồn thông tin quan trọng trong quản lý thuế. Các sàn có trách nhiệm cung cấp thông tin người bán cho cơ quan thuế theo quy định, bao gồm thông tin định danh, mã số thuế nếu có, doanh thu giao dịch và các dữ liệu liên quan. Do đó, người bán không nên cho rằng doanh thu online là doanh thu khó kiểm soát hoặc không cần kê khai.
Từ góc độ kế toán, Người trợ lý Atax khuyến nghị người bán hàng trên sàn thương mại điện tử cần thiết lập quy trình đối soát doanh thu định kỳ. Tối thiểu, mỗi kỳ kế toán nên đối chiếu số đơn hàng thành công, doanh thu gộp, doanh thu hoàn hủy, phí sàn, phí thanh toán, phí vận chuyển, số tiền thực nhận và số thuế đã khấu trừ hoặc đã nộp. Việc đối soát này giúp số liệu kê khai thuế chính xác và giảm rủi ro sai lệch khi cơ quan thuế kiểm tra.
Người bán cũng cần đăng ký mã số thuế, cập nhật thông tin kinh doanh và lựa chọn phương pháp kê khai phù hợp với quy mô hoạt động. Khi doanh thu tăng nhanh, có nhiều tài khoản bán hàng hoặc bán trên nhiều sàn cùng lúc, việc tổng hợp doanh thu toàn bộ các kênh là bắt buộc để xác định đúng ngưỡng chịu thuế và số thuế phải nộp.
Tóm lại, bán hàng trên sàn thương mại điện tử vẫn phải kê khai thuế nếu phát sinh nghĩa vụ thuế theo quy định. Thời điểm kê khai thuế được xác định theo tháng, theo quý, theo từng lần phát sinh hoặc theo phương pháp khoán, tùy trường hợp cụ thể. Để tuân thủ đúng, người bán cần quản lý doanh thu đầy đủ, lưu trữ chứng từ, đối chiếu dữ liệu từ sàn và theo dõi việc khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay nếu có.
Người trợ lý Atax lưu ý: nội dung trên mang tính chia sẻ nghiệp vụ kế toán và thuế. Khi áp dụng vào từng trường hợp cụ thể, người bán nên kiểm tra quy định hiện hành tại thời điểm kê khai và trao đổi với kế toán hoặc cơ quan thuế quản lý trực tiếp để đảm bảo thực hiện đúng nghĩa vụ pháp luật.
Xem thêm bài viết 04 Thông tư quan trọng của Bộ Tài Chính chính thức có hiệu lực từ 01/07/2026
