Tóm tắt nội dung
Hôm nay, Atax xin chia sẻ một chuyên đề chuyên môn sâu và vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết: Quy định về việc miễn kê khai, miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết áp dụng từ ngày 01/07/2026 theo quy định tại Nghị định số 255/2026/NĐ-CP. Việc nắm vững các quy định này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tuân thủ, đồng thời phòng tránh tối đa các rủi ro pháp lý về thuế.
Thứ nhất, quy định về các trường hợp được miễn cả kê khai xác định giá giao dịch liên kết (tại Mục III, Mục IV Phụ lục I) và miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Theo Khoản 1 Điều 20 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, đặc quyền này áp dụng đối với người nộp thuế chỉ phát sinh giao dịch với các bên liên kết là đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tại Việt Nam, áp dụng cùng mức thuế suất thuế TNDN và không bên nào được hưởng ưu đãi thuế TNDN trong kỳ tính thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ kê khai căn cứ miễn trừ tại Mục I và Mục II của Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định này.
Thứ hai, trường hợp người nộp thuế được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nhưng vẫn phải thực hiện kê khai theo Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 255/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp thuộc một trong các trường hợp sau đây sẽ được áp dụng quy định này:
-
Doanh nghiệp có phát sinh giao dịch liên kết nhưng tổng doanh thu của kỳ tính thuế dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị tất cả các giao dịch liên kết phát sinh dưới 30 tỷ đồng
-
Doanh nghiệp đã ký kết Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA) và thực hiện nộp báo cáo thường niên theo quy định (đối với các giao dịch ngoài phạm vi APA, doanh nghiệp vẫn phải kê khai theo quy định tại Điều 18 Nghị định này).
Bên cạnh đó, doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh không phát sinh doanh thu, chi phí từ hoạt động khai thác, sử dụng tài sản vô hình, có tổng doanh thu dưới 500 tỷ đồng và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần chưa trừ chi phí lãi vay và thuế TNDN (không bao gồm chênh lệch doanh thu và chi phí của hoạt động tài chính) trên doanh thu thuần đạt tỷ lệ tối thiểu sau đây cũng được miễn lập hồ sơ: Lĩnh vực Phân phối từ 5% trở lên, Lĩnh vực Sản xuất từ 10% trở lên, Lĩnh vực Gia công từ 15% trở lên.
Để áp dụng chính xác tỷ suất lợi nhuận nêu trên, doanh nghiệp cần lưu ý nguyên tắc hạch toán:
Nếu hạch toán riêng được doanh thu, chi phí từng lĩnh vực thì áp dụng tỷ suất tương ứng. Nếu chỉ hạch toán riêng được doanh thu mà không tách biệt được chi phí phát sinh, doanh nghiệp tiến hành phân bổ chi phí theo tỷ lệ doanh thu của từng lĩnh vực. Trong trường hợp không hạch toán riêng được cả doanh thu và chi phí của từng lĩnh vực hoạt động sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp bắt buộc phải áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần của lĩnh vực có tỷ suất cao nhất. Nếu doanh nghiệp không áp dụng hoặc không đạt các mức tỷ suất này, nghĩa vụ lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết vẫn phải thực hiện đầy đủ.
Một lưu ý cực kỳ quan trọng từ Atax dành cho các kế toán viên và chủ doanh nghiệp: Dù doanh nghiệp thuộc diện được miễn kê khai hoặc miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo các quy định nêu trên, việc xác định tổng chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về khống chế chi phí lãi vay tại Khoản 3 Điều 16 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP.
Về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế theo Điều 18 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP:
Người nộp thuế có các quyền theo quy định tại Khoản 1 Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025. Về nghĩa vụ, doanh nghiệp phải đảm bảo việc kê khai không làm giảm nghĩa vụ thuế TNDN phải nộp tại Việt Nam, có trách nhiệm giải trình, chứng minh phương pháp xác định giá, lập và lưu giữ đầy đủ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (gồm Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu, Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia) trước thời điểm kê khai quyết toán thuế TNDN hàng năm.
Thời hạn cung cấp Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cho cơ quan thuế khi có yêu cầu thanh tra, kiểm tra là không quá 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu, trường hợp có lý do chính đáng được gia hạn 1 lần không quá 15 ngày làm việc.
Atax khuyến nghị doanh nghiệp cần tuân thủ nguyên tắc cốt lõi quy định tại Điều 3 Nghị định số 255/2025/NĐ-CP: Loại trừ hoàn toàn các yếu tố làm giảm nghĩa vụ thuế do quan hệ liên kết chi phối, đưa các giao dịch về mức tương đương với giao dịch độc lập trong cùng điều kiện. Hãy liên hệ với Người trợ lý Atax để nhận được sự tư vấn chuyên sâu và chính xác nhất cho doanh nghiệp của bạn.
