Tổng hợp nội dung pháp luật về Thuế và Quản lý nợ Thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý thuế, trong đó ban hành quy định cụ thể về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với các trường hợp nợ thuế, đặc biệt là Hộ kinh doanh và Cá nhân kinh doanh. Dưới góc nhìn chuyên môn kế toán, Atax xin tổng hợp và phân tích các quy định trọng yếu này để giúp Quý vị chủ động quản trị rủi ro thuế.

Quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với Hộ kinh doanh và Cá nhân kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng (Nghị định 252/2026/NĐ-CP):

Căn cứ quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh sẽ được áp dụng đối với Cá nhân kinh doanh (CNKD) và chủ Hộ kinh doanh (HKD) khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

Thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. Số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên. Số tiền thuế nợ này đã quá thời hạn nộp theo quy định từ 120 ngày trở lên. Quy định này đòi hỏi các chủ hộ kinh doanh phải nâng cao tính tuân thủ, thường xuyên đối soát nghĩa vụ thuế nhằm tránh phát sinh rủi ro pháp lý ảnh hưởng đến hoạt động di chuyển và kinh doanh.

Các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh khác do nợ thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP:

Ngoài Hộ kinh doanh và Cá nhân kinh doanh, Nghị định 252/2026/NĐ-CP cũng áp dụng tạm hoãn xuất cảnh đối với các đối tượng sau:

• Cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp từ 120 ngày trở lên.

• Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã bị cơ quan thuế xác định không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, sau 120 ngày kể từ ngày ban hành thông báo mà không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

• Người nước ngoài có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

• Cá nhân là người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài hoặc đã định cư ở nước ngoài có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Tổng hợp 09 trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế từ ngày 01/07/2026 (Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025):

Để áp dụng quy định tạm hoãn xuất cảnh, người nộp thuế thường gắn liền với các điều kiện cưỡng chế thuế. Căn cứ Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025 (hiệu lực từ 01/07/2026), 09 trường hợp bị cưỡng chế thuế gồm:

(1) Người nộp thuế có tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp theo quy định.

(2) Người nộp thuế có tiền thuế nợ khi hết thời hạn gia hạn nộp tiền thuế.

(3) Người nộp thuế có tiền thuế nợ nhưng không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc có hành vi phát tán tài sản.

(4) Người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế theo thời hạn ghi trên quyết định (trừ trường hợp được hoãn/tạm đình chỉ).

(5) Người nộp thuế đã bị xử phạt hành chính về hành vi không chấp hành quyết định kiểm tra thuế nhưng tiếp tục vi phạm.

(6) Chưa thực hiện cưỡng chế đối với khoản nợ thuế được cơ quan thuế không tính tiền chậm nộp, hoặc được chấp thuận nộp dần tiền thuế nợ (thời hạn không quá 12 tháng và có bảo lãnh của tổ chức tín dụng).

(7) Không thực hiện biện pháp cưỡng chế đối với người nộp thuế có nợ phí hải quan và lệ phí hàng hóa, phương tiện vận tải quá cảnh.

(8) Cơ quan thuế không thực hiện cưỡng chế đối với số tiền thuế nợ đang làm thủ tục bù trừ qua hoàn thuế.

(9) Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế căn cứ tình hình thực tế để quyết định trường hợp thực hiện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

Các nghĩa vụ pháp lý trọng yếu của Người nộp thuế từ ngày 01/07/2026 (Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025):

Theo khoản 2 Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau:

• Đăng ký thuế và sử dụng mã số thuế đúng quy định.

• Khai chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ.

• Nộp đầy đủ, đúng hạn tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp theo mã định danh khoản phải nộp do cơ quan thuế cung cấp.

• Tuân thủ chế độ kế toán, thống kê, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ theo đúng quy định pháp luật.

• Ghi chép chính xác, trung thực các nghiệp vụ phát sinh nghĩa vụ thuế, khấu trừ thuế và giao dịch phải kê khai.

• Lập và giao hóa đơn, chứng từ cho người mua theo đúng số lượng, chủng loại, giá trị thực thanh toán khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

• Cung cấp chính xác, kịp thời thông tin, tài liệu liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế dưới dạng văn bản giấy hoặc điện tử.

• Chấp hành quyết định, thông báo, kết luận kiểm tra của cơ quan quản lý thuế và công chức quản lý thuế.

• Tự chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế ngay cả khi ủy quyền cho người đại diện thực hiện thủ tục thuế.

• Lập, lưu trữ và kê khai hồ sơ giao dịch liên kết theo quy định nếu có phát sinh giao dịch với các bên liên kết.

• Trường hợp không đồng ý với số tiền thuế ấn định của cơ quan thuế, người nộp thuế vẫn phải hoàn thành nộp tiền thuế trước khi thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện.

Lời khuyên từ Người trợ lý Atax:

Nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục và tránh các rủi ro bị cưỡng chế tài khoản hoặc tạm hoãn xuất cảnh, Người trợ lý Atax đề xuất các biện pháp ứng phó cụ thể:

• Thường xuyên rà soát nghĩa vụ thuế trên hệ thống eTax Mobile hoặc cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế để kịp thời xử lý các khoản thuế nợ, tiền chậm nộp.
• Duy trì nghiêm túc sổ sách kế toán, lưu trữ hóa đơn chứng từ hợp lệ và kê khai thuế đúng hạn.
• Trường hợp phát sinh khó khăn dòng tiền, người nộp thuế nên làm thủ tục đề nghị nộp dần tiền thuế nợ (có bảo lãnh ngân hàng) để tránh bị áp dụng biện pháp cưỡng chế và tạm hoãn xuất cảnh.

Người trợ lý Atax cam kết luôn đồng hành cùng Quý vị trong việc cập nhật chính sách thuế mới nhất và tối ưu hóa quy trình tuân thủ kế toán cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Quy định về hóa đơn điện tử áp dụng từ ngày 01/07/2026 theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP và luật quản lý thuế 2025