Tóm tắt nội dung
Chào quý độc giả và các anh chị làm công tác kế toán, trong quá trình vận hành doanh nghiệp, việc phát sinh các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hay hàng bán bị trả lại là điều khó tránh khỏi. Để giúp quý vị thực hiện đúng quy định pháp luật hiện hành, ATAX xin chia sẻ bài viết hướng dẫn chi tiết về cách xử lý và hạch toán Tài khoản 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu theo quy định mới nhất tại Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Nguyên tắc điều chỉnh giảm doanh thu theo Tài khoản 521
Theo quy định tại Khoản 1 Tài khoản 521 Thông tư 99/2025/TT-BTC, việc điều chỉnh giảm doanh thu đối với các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại được thực hiện theo nguyên tắc mốc thời gian phát sinh cụ thể như sau:
– Đối với các khoản phát sinh cùng kỳ tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ: Doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh giảm doanh thu của chính kỳ phát sinh đó.
– Đối với trường hợp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đã tiêu thụ từ các kỳ trước, nhưng đến kỳ sau mới phát sinh chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán hoặc hàng bán bị trả lại, kế toán xử lý theo hai trường hợp:
-
Trường hợp phát sinh trước thời điểm phát hành Báo cáo tài chính: Kế toán phải coi đây là một sự kiện cần điều chỉnh phát sinh sau ngày lập Báo cáo tài chính. Do đó, doanh nghiệp thực hiện ghi giảm doanh thu trên Báo cáo tài chính của kỳ lập báo cáo (kỳ trước).
-
Trường hợp phát sinh sau thời điểm phát hành Báo cáo tài chính: Doanh nghiệp ghi giảm doanh thu của kỳ phát sinh giao dịch giảm trừ (kỳ sau).
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 521
Tài khoản 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu dùng để theo dõi các khoản giảm trừ doanh thu của doanh nghiệp trong kỳ kế toán. Kết cấu của tài khoản này được quy định cụ thể:
-
Bên Nợ phản ánh: Khoản chiết khấu thương mại đã chấp nhận thanh toán cho khách hàng, khoản giảm giá hàng bán đã chấp thuận cho người mua; doanh thu của hàng bán bị trả lại đã được trả lại tiền hoặc trừ vào khoản phải thu khách hàng.
-
Bên Có phản ánh: Tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán, thực hiện kết chuyển toàn bộ số chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu của hàng bán bị trả lại phát sinh trong kỳ sang Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) để xác định doanh thu thuần.
-
Số dư cuối kỳ: Tài khoản 521 không có số dư cuối kỳ.
Lưu ý: Tùy thuộc vào đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu quản lý, doanh nghiệp có thể chủ động mở các tài khoản chi tiết (như Chiết khấu thương mại, Giảm giá hàng bán, Hàng bán bị trả lại) để phục vụ công tác theo dõi.
Phương pháp hạch toán một số giao dịch kinh tế chủ yếu
Để hạch toán chính xác các nghiệp vụ liên quan đến tài khoản 521 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, kế toán áp dụng các bút toán cụ thể sau:
Đối với nghiệp vụ phát sinh chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán thực tế trong kỳ:
- Trường hợp sản phẩm, hàng hóa đã bán thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ và doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ, ghi nhận:
Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu
Nợ TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (thuế GTGT đầu ra được giảm)
Có các TK 111, 112, 131…
- Trường hợp sản phẩm, hàng hóa không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, ghi nhận:
Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu
Có các TK 111, 112, 131…
Đối với nghiệp vụ kế toán hàng bán bị trả lại:
- Khi nhận lại sản phẩm, hàng hóa bị trả lại, kế toán phản ánh giá vốn của hàng bán bị trả lại:
Nợ các TK 154, 155, 156…
Có TK 632 – Giá vốn hàng bán.
- Thanh toán hoặc giảm trừ công nợ cho người mua về doanh thu của hàng bán bị trả lại:
Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu
Nợ TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có)
Có các TK 111, 112, 131…
- Các chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến việc hàng bán bị trả lại (nếu có):
Nợ TK 641 – Chi phí bán hàng
Có các TK 111, 112, 141, 334…
Bút toán kết chuyển cuối kỳ kế toán:
Tại thời điểm cuối kỳ, kế toán thực hiện kết chuyển tổng số các khoản giảm trừ doanh thu phát sinh trong kỳ sang tài khoản doanh thu để xác định doanh thu thuần:
Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Có TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu.
Trên đây là toàn bộ hướng dẫn nghiệp vụ và phương pháp hạch toán đối với Tài khoản 521 theo tinh thần của Thông tư 99/2025/TT-BTC do Người trợ lý ATAX tổng hợp. Việc tuân thủ đúng nguyên tắc ghi nhận và hạch toán không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch số liệu tài chính mà còn tránh được các rủi ro pháp lý khi quyết toán thuế. Chúc quý doanh nghiệp thực hiện thành công!
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
08 sai sót kế toán – Thuế của cá nhân và tổ chức bán hàng đa kênh cần tránh
