Phân tích chi tiết mã ngành 4101 và 4102 theo quyết định 36/2025/QĐ-TTG trong đăng ký Doanh nghiệp

Kính chào Quý doanh nghiệp và Quý độc giả, trong công tác thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ và đăng ký kinh doanh, việc phân loại chính xác mã ngành kinh tế quốc dân là điều kiện tiên quyết giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý, đồng thời tạo cơ sở vững chắc cho việc quản lý hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế sau này. Hôm nay, ATAX xin gửi đến Quý độc giả bài phân tích chuyên sâu về mã ngành 4101 và 4102 theo quy định mới nhất tại Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Định nghĩa chung về mã ngành 4101 và 4102

Theo Quyết định số 36/2025/QĐ-TTg, mã ngành 4101 và 4102 là các mã ngành kinh tế cấp 4, trực thuộc mã ngành kinh tế cấp 3 có ký hiệu 410 – Ngành Xây dựng nhà các loại. Phạm vi hoạt động của nhóm ngành này bao gồm:

• Hoạt động xây dựng hoàn chỉnh các khu nhà để ở hoặc không phải để ở, bao gồm cả các công trình cải tạo và sửa chữa.

• Hoạt động này có thể tự thực hiện, thực hiện trên cơ sở hợp đồng/phí, hoặc thuê ngoài một phần đến toàn bộ quy trình xây dựng.

Lưu ý, các đơn vị chỉ thực hiện một số công đoạn đơn lẻ của quy trình xây dựng sẽ được xếp vào ngành 43 (Hoạt động xây dựng chuyên dụng).

Phạm vi hoạt động chi tiết của Mã ngành 4101 – Xây dựng nhà để ở

Mã ngành 4101 bao gồm các hoạt động cụ thể sau: Xây dựng tất cả các loại nhà để ở như nhà cho một hộ gia đình, nhà cho nhiều gia đình (bao gồm cả các tòa nhà cao tầng), thực hiện hoạt động tu sửa và cải tạo các khu nhà ở hiện hữu.

Các trường hợp loại trừ không thuộc mã ngành 4101: Hoạt động kiến trúc và cầu đường (được phân vào nhóm 7110 – Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan), Hoạt động quản lý dự án các công trình xây dựng (được phân vào nhóm 7110).

Phạm vi hoạt động chi tiết của Mã ngành 4102 – Xây dựng nhà không để ở

Mã ngành 4102 bao gồm các hoạt động:

• Xây dựng tất cả các loại nhà không để ở như nhà xưởng phục vụ sản xuất công nghiệp (không bao gồm dây chuyền máy móc, thiết bị được lắp đặt trong quá trình xây dựng)

• Bệnh viện, trường học, nhà làm việc

• Khách sạn, nhà trọ, nhà cho thuê, nhà kinh doanh, cửa hàng, nhà hàng, trung tâm thương mại

• Nhà ga hàng không

• Khu thể thao trong nhà

• Bãi đỗ xe (bao gồm cả bãi đỗ xe ngầm)

• Kho chứa hàng

• Nhà phục vụ mục đích tôn giáo, tín ngưỡng

Đồng thời, mã này cũng bao gồm việc xây dựng tại hiện trường các công trình lắp ghép do một đơn vị khác sản xuất; toàn bộ việc tu sửa, cải tạo nhà không để ở và xây dựng các công trình được hỗ trợ bằng không khí (ví dụ: mái vòm không khí).

Các trường hợp loại trừ không thuộc mã ngành 4102:

• Xây dựng các công trình công nghiệp, loại trừ công trình nhà (được phân vào nhóm 42930 – Xây dựng công trình chế biến, chế tạo)

• Lắp đặt các công trình nhà lắp ghép (được phân vào nhóm 43900 – Hoạt động xây dựng chuyên dụng khác)

• Xây dựng công trình thể thao ngoài trời (được phân vào nhóm 42990 – Xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng khác)

• Phát triển các dự án xây dựng để bán sau này (được phân vào nhóm 6810 – Kinh doanh bất động sản, quyền sử dụng đất thuộc chủ sở hữu, chủ sử dụng hoặc đi thuê)

• Hoạt động kiến trúc và cầu đường, cũng như quản lý dự án các công trình xây dựng (được phân vào nhóm 7110)

Hướng dẫn sử dụng mã ngành 4101 và 4102 trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Căn cứ Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về ghi ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp: Khi đăng ký thành lập mới, thông báo thay đổi ngành, nghề hoặc đề nghị cấp đổi sang Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp phải lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam để ghi trong hồ sơ. Do đó, doanh nghiệp muốn đăng ký hoạt động ‘Xây dựng nhà để ở’ phải sử dụng mã ngành 4101, và đăng ký hoạt động ‘Xây dựng nhà không để ở’ phải sử dụng mã ngành 4102.

Bên cạnh đó, theo Khoản 6 Điều 7 Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp có nhu cầu chi tiết hóa ngành nghề kinh doanh, doanh nghiệp lựa chọn ngành kinh tế cấp bốn tương ứng (4101 hoặc 4102), sau đó ghi chi tiết ngành nghề kinh doanh ngay dưới ngành cấp bốn này, đảm bảo nội dung chi tiết phù hợp với ngành cấp bốn đã chọn. Trong trường hợp này, ngành nghề kinh doanh được cơ quan nhà nước ghi nhận sẽ là ngành nghề kinh doanh chi tiết do doanh nghiệp đã khai báo.

Đánh giá tính pháp lý về điều kiện kinh doanh đối với mã ngành 4101 và 4102

Căn cứ vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP, pháp luật hiện hành quy định một số ngành nghề liên quan đến lĩnh vực xây dựng là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, danh mục này hoàn toàn không bao gồm hai hoạt động xây dựng nhà để ở và xây dựng nhà không để ở. Do đó, mã ngành 4101 và 4102 được xác định là ngành nghề kinh doanh thông thường, không phải là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Trên đây là toàn bộ phân tích mang tính chuyên môn của Người trợ lý ATAX về mã ngành 4101 và 4102. Việc nắm rõ ranh giới phân loại ngành nghề và quy định đăng ký đi kèm sẽ giúp doanh nghiệp chủ động, hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý phát sinh trong hoạt động đầu tư và kinh doanh. Hãy tiếp tục theo dõi các bài viết tiếp theo của ATAX để cập nhật nhanh chóng các thông tin tài chính – kế toán và pháp lý chuẩn xác nhất.

Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.

Các hình thức nộp hồ sơ đăng ký thuế từ ngày 01/7/2026 theo Thông tư 90/2026/TT-BTC