Hướng dẫn xác định doanh thu hưởng ưu đãi giảm 30% Thuế thu nhập doanh nghiệp theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP

Chào mừng Quý độc giả và các bạn đồng nghiệp đến với chuyên mục phân tích chính sách thuế của Người Trợ lý Atax. Trong bối cảnh pháp luật thuế liên tục cập nhật, việc nắm bắt kịp thời và áp dụng chính xác các chính sách ưu đãi là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí tài chính, đồng thời đảm bảo tính tuân thủ tối đa. Hôm nay, Atax xin chia sẻ bài phân tích chuyên sâu dưới góc độ kế toán chuyên nghiệp về các lưu ý trọng yếu khi xác định doanh thu hưởng ưu đãi giảm 30% thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Điều kiện và phạm vi áp dụng chính sách giảm 30% thuế TNDN

Căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, chính sách giảm 30% số thuế TNDN phải nộp được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với các doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Số thuế TNDN được giảm tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế mà doanh nghiệp đang áp dụng. Khoản thu nhập này bao gồm cả các khoản thu nhập quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (như thu nhập từ nhận thừa kế, nhận quà tặng).

Một điểm lưu ý đặc biệt đối với các doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo các luật hoặc nghị quyết khác của Quốc hội: Số thuế TNDN được giảm 30% theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP sẽ được tính trên số thuế phải nộp còn lại sau khi đã trừ đi các khoản ưu đãi thuế hiện hành nêu trên.

Nguyên tắc xác định doanh thu làm căn cứ hưởng ưu đãi

Để xác định doanh nghiệp có thuộc đối tượng được giảm thuế hay không, bộ phận kế toán cần căn cứ vào tổng doanh thu năm. Tổng doanh thu này được xác định bao gồm:

• Doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ

• Doanh thu từ hoạt động tài chính

• Các khoản thu nhập khác

Lưu ý quan trọng: Khi xác định tổng doanh thu để so sánh với ngưỡng 10 tỷ đồng, kế toán phải loại trừ các khoản giảm trừ doanh thu (như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại) phát sinh trong kỳ.

Phương pháp xác định doanh thu trong các trường hợp đặc biệt

Nhằm đảm bảo tính chính xác và khách quan, Nghị định 398/2026/NĐ-CP đã quy định chi tiết cách xác định doanh thu cho các trường hợp đặc thù sau:

Trường hợp thứ nhất:

Đối với doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp chuyển đổi loại hình, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản mà có thời gian hoạt động ngắn hơn 03 tháng và được cộng gộp vào kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 để hình thành một kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp hoàn chỉnh. Việc xác định doanh thu và số thuế được giảm sẽ áp dụng đối với 12 tháng của kỳ tính thuế tương ứng.

Trường hợp thứ hai:

Đối với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu trong kỳ tính thuế bao gồm cả doanh thu của các đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh này, được thể hiện trực tiếp trên báo cáo tài chính tổng hợp năm của doanh nghiệp.

Trường hợp thứ ba:

Đối với doanh nghiệp sau khi thực hiện chia, tách, tổng doanh thu hằng năm làm căn cứ xét điều kiện giảm thuế là tổng cộng doanh thu của tất cả các doanh nghiệp mới được hình thành từ quá trình chia, tách doanh nghiệp ban đầu trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Quy trình kê khai và điều chỉnh giảm thuế TNDN

Quy trình kê khai và quyết toán thuế liên quan đến mức giảm 30% này cần được thực hiện chặt chẽ theo các bước sau:

Bước 1 – Tạm nộp hằng quý:

Doanh nghiệp tự dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Nếu dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm để thực hiện tạm nộp thuế TNDN hằng quý.

Bước 2 – Quyết toán năm:

Trường hợp tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp không thuộc đối tượng được giảm thuế. Doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, nộp đủ số tiền thuế thiếu và tự xác định tiền chậm nộp theo quy định tại khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế 2025.

Bước 3 – Xử lý khai bổ sung hoặc thanh kiểm tra:

Nếu doanh nghiệp khai bổ sung hồ sơ khai thuế hoặc có quyết định, kết luận thanh tra, kiểm tra làm tăng số thuế TNDN phải nộp thì số thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu doanh nghiệp vẫn đáp ứng điều kiện doanh thu dưới 10 tỷ đồng.

Ngược lại, nếu việc điều chỉnh làm giảm số thuế phải nộp, doanh nghiệp phải thực hiện giảm số thuế được giảm tương ứng và xử lý số tiền thuế nộp thừa theo quy định.

Xác định chi phí được trừ khi tính thuế TNDN để tối ưu số thuế phải nộp

Để số thuế TNDN phải nộp (cơ sở để tính giảm 30%) được xác định chính xác nhất, doanh nghiệp cần lưu ý các điều kiện ghi nhận chi phí được trừ theo khoản 1 Điều 9 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025. Các khoản chi được trừ phải đáp ứng các điều kiện cốt lõi:

Điều kiện thứ nhất: Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm cả chi phí bổ sung được trừ theo tỷ lệ phần trăm đối với hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).

Điều kiện thứ hai: Các khoản chi thực tế phát sinh khác phục vụ lợi ích chung và trách nhiệm xã hội như:

• Chi thực hiện nhiệm vụ quốc phòng an ninh

• Chi hỗ trợ tổ chức Đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp

• Chi đào tạo nghề cho người lao động

• Chi phòng chống HIV/AIDS tại nơi làm việc

• Các khoản tài trợ hợp pháp cho giáo dục, y tế, khắc phục thiên tai, hoặc tài trợ theo quy định tại địa bàn đặc biệt khó khăn

• Chi cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

• Chi phí liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính hướng tới net zero

Điều kiện thứ ba: Khoản chi phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch theo quy định của pháp luật.

Lời kết từ Người Trợ lý Atax:

Việc thực thi chính xác chính sách giảm thuế TNDN không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí hợp pháp mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp trong công tác quản trị tài chính – kế toán. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống sổ sách, doanh thu hợp nhất và các chứng từ chi phí ngay từ giai đoạn tạm nộp quý để tránh rủi ro phát sinh tiền chậm nộp. Atax luôn sẵn sàng đồng hành cùng Quý doanh nghiệp trong mọi nghiệp vụ kế toán và thuế chuyên sâu.

Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.

Hướng dẫn mới về khai Thuế TNCN từ ngày 05/11/2026: Thay thế Công văn 828 và các lưu ý pháp lý quan trọng cho Doanh nghiệp