Tóm tắt nội dung
Chào mừng Quý độc giả đến với chuyên mục phân tích chính sách thuế của Người trợ lý Atax. Từ ngày 01/07/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức đi vào hiệu lực. Các quy định mới liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ bắt đầu áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Đây là những thay đổi pháp lý quan trọng tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của các bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên y tế cũng như hoạt động kê khai thuế của các phòng khám tư nhân hiện nay.
Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với y bác sĩ và thuế thu nhập doanh nghiệp của phòng khám tư nhân từ năm 2026
Theo quy định tại Điều 1 và Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là nghĩa vụ tài chính bắt buộc đối với cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam. Đối với đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế làm việc tại các bệnh viện, phòng khám, các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, tiền thù lao và các khoản lợi ích khác bằng tiền hoặc không bằng tiền đều thuộc diện chịu thuế theo Khoản 2 Điều 3 của Luật này và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
Mặc dù thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật thuế, nghĩa vụ nộp thuế thực tế của bác sĩ chỉ phát sinh khi thu nhập tính thuế dương sau khi đã trừ đi các khoản bảo hiểm bắt buộc và các khoản giảm trừ gia cảnh. Cụ thể, theo Khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, mức giảm trừ gia cảnh áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 được quy định là 15,5 triệu đồng/tháng đối với bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc. Sự thay đổi này góp phần giảm bớt gánh nặng thuế cho người lao động ngành y tế có thu nhập trung bình.
Thuế suất áp dụng đối với phần thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú tuân thủ biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 5 bậc theo quy định tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Cụ thể:
Bậc 1 áp dụng mức thuế suất 5% đối với phần thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng (đến 120 triệu đồng/năm).
Bậc 2 áp dụng thuế suất 10% cho phần thu nhập trên 10 triệu đến 30 triệu đồng/tháng.
Bậc 3 áp dụng thuế suất 20% cho phần thu nhập trên 30 triệu đến 60 triệu đồng/tháng.
Bậc 4 áp dụng thuế suất 30% cho phần thu nhập trên 60 triệu đến 100 triệu đồng/tháng.
Bậc 5 áp dụng thuế suất 35% cho phần thu nhập vượt trên 100 triệu đồng/tháng.
Liên quan đến các khoản phụ cấp đặc thù ngành y, Khoản 2 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Khoản 3 Điều 8 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định rõ các khoản phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp được chi trả theo đúng quy định pháp luật sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
Các khoản phụ cấp này bao gồm chế độ phụ cấp ưu đãi nghề theo Nghị định 56/2011/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 05/2023/NĐ-CP) và chế độ phụ cấp đặc thù theo Nghị định 192/2026/NĐ-CP. Tuy nhiên, trường hợp đơn vị chi trả vượt mức quy định hoặc chi trả cho đối tượng không thuộc chế độ được phê duyệt, phần thu nhập vượt trội này vẫn phải tính vào thu nhập chịu thuế của cá nhân.
Một điểm mới mang tính nhân văn của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 là quy định cho phép người nộp thuế được giảm trừ thêm chi phí khám bệnh, chữa bệnh thực tế của bản thân và người phụ thuộc. Theo Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, mức giảm trừ tối đa không quá 23 triệu đồng/năm đối với các khoản chi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước thuộc danh mục bảo hiểm y tế chi trả. Để áp dụng khoản giảm trừ này, người nộp thuế bắt buộc phải cung cấp đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp, bảng kê chi phí khám chữa bệnh theo mẫu của Bộ Y tế và đảm bảo khoản chi này chưa được bảo hiểm hoặc các nguồn khác thanh toán.
Đối với các phòng khám tư nhân, ngoài trách nhiệm khấu trừ và quyết toán thuế TNCN cho nhân viên, đơn vị còn phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ y tế. Theo nguyên tắc hạch toán và hướng dẫn tại Công văn 145/CT-CS năm 2025, nếu phòng khám xác định được đầy đủ doanh thu và chi phí hợp lý thì thuế TNDN được xác định dựa trên thu nhập tính thuế nhân với thuế suất quy định.
Trường hợp phòng khám hạch toán được doanh thu nhưng không xác định được chi phí, đơn vị thực hiện kê khai nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo Điều 11 Nghị định 218/2013/NĐ-CP, trong đó tỷ lệ áp dụng đối với lĩnh vực y tế, khám chữa bệnh là 2%.
Việc thực thi đúng và đủ các quy định thuế mới từ năm 2026 không chỉ giúp các y bác sĩ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn giúp các phòng khám tư nhân tối ưu hóa chi phí và phòng ngừa rủi ro pháp lý. Người trợ lý Atax khuyến nghị các cá nhân và tổ chức y tế cần chủ động rà soát hệ thống chứng từ, cập nhật kịp thời các văn bản hướng dẫn để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách chuẩn xác và chuyên nghiệp nhất.
Xem thêm Tổng hợp nội dung pháp luật về Thuế và Quản lý nợ Thuế theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP
