Tóm tắt nội dung
Chào mừng Quý doanh nghiệp và các bạn đồng nghiệp đến với Bản tin Thuế của Người trợ lý ATAX. Trong bài viết chuyên sâu hôm nay, ATAX xin cung cấp những hướng dẫn chi tiết, chính xác và có hệ thống về phương thức khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) áp dụng cho năm 2026, căn cứ theo Thông tư số 89/2026/TT-BTC và các văn bản pháp luật liên quan.
Phương thức khai Thuế GTGT theo tháng hoặc theo quý năm 2026
Căn cứ quy định tại Điều 19 Thông tư 89/2026/TT-BTC, khai thuế GTGT mặc định là loại khai thuế theo tháng, ngoại trừ các trường hợp cụ thể được phép kê khai theo quý hoặc theo từng lần phát sinh thực tế.
Đối với khai thuế GTGT theo quý, đối tượng áp dụng là người nộp thuế thuộc diện khai thuế theo tháng có tổng doanh thu bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ của năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống. Doanh thu này được xác định là tổng doanh thu trên các tờ khai thuế GTGT của các kỳ tính thuế trong năm dương lịch. Trường hợp doanh nghiệp thực hiện khai thuế tập trung tại trụ sở chính cho cả đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh, doanh thu tính thuế sẽ bao gồm cả doanh thu của các đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh đó.
Đối với người nộp thuế mới bắt đầu hoạt động kinh doanh, pháp luật cho phép lựa chọn khai thuế GTGT theo quý. Sau khi hoạt động đủ 12 tháng, kể từ năm dương lịch liền kề tiếp theo năm đã hoạt động đủ 12 tháng, doanh nghiệp căn cứ vào mức doanh thu của năm trước liền kề để xác định chu kỳ khai thuế tiếp theo là theo tháng hay theo quý. Nếu doanh thu của năm đầu tiên đạt trên 50 tỷ đồng (kể cả trường hợp hoạt động không đủ 12 tháng), doanh nghiệp phải chuyển sang kê khai theo tháng kể từ năm dương lịch tiếp theo.
Người nộp thuế có trách nhiệm tự xác định đối tượng khai thuế theo quy định. Trường hợp đang thực hiện khai thuế theo tháng, nếu đủ điều kiện khai theo quý và có nguyện vọng chuyển sang khai theo quý, doanh nghiệp cần gửi Văn bản đề nghị thay đổi kỳ tính thuế từ tháng sang quý theo mẫu số 01/ĐK-TĐKTT ban hành kèm theo Thông tư 89/2026/TT-BTC gửi cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Thời hạn nộp văn bản đề nghị chậm nhất là ngày 31 tháng 01 của năm bắt đầu khai thuế theo quý. Lựa chọn này sẽ được áp dụng ổn định trọn năm dương lịch.
Trường hợp người nộp thuế tự phát hiện hoặc cơ quan thuế phát hiện doanh nghiệp không đủ điều kiện khai thuế theo quý, doanh nghiệp phải thực hiện khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu tiên của quý tiếp theo. Doanh nghiệp có trách nhiệm nộp lại hồ sơ khai thuế GTGT theo tháng của các quý trước đó, đồng thời tự xác định và nộp tiền chậm nộp theo quy định. Tuy nhiên, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế này.
Các trường hợp khai Thuế GTGT theo từng lần phát sinh
Phương thức khai thuế theo từng lần phát sinh áp dụng đối với các trường hợp cụ thể sau:
Thuế GTGT của người nộp thuế thuộc trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế định kỳ theo quy định tại Điều 11 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, hoặc người nộp thuế áp dụng phương pháp trực tiếp nhưng có phát sinh nghĩa vụ thuế GTGT đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản.
Thuế GTGT phát sinh không thường xuyên của người nộp thuế áp dụng phương pháp trực tiếp, trường hợp trong tháng phát sinh nhiều lần thì được lựa chọn khai theo tháng.
Người nộp thuế thuộc trường hợp đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh theo quy định của pháp luật về hóa đơn điện tử.
Người nộp thuế thực hiện khai thuế theo phương pháp khấu trừ nhưng có hoạt động xây dựng hoặc chuyển nhượng bất động sản tại địa bàn tỉnh khác nơi đóng trụ sở chính với giá trị công trình xây dựng (bao gồm cả thuế GTGT) từ 01 tỷ đồng trở lên, ngoại trừ hoạt động xây dựng trong khu phi thuế quan, tư vấn, khảo sát, thiết kế, kế toán, bảo hiểm.
Tổ chức thực hiện khấu trừ, nộp thay thuế GTGT và tổ chức khai thuế thay, nộp thay thuế theo quy định tại Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Đối với các trường hợp thứ tư và thứ năm, nếu trong tháng phát sinh nhiều lần thì được chuyển sang khai theo tháng.
Hệ thống biểu mẫu tờ khai Thuế GTGT theo Thông tư 89/2026/TT-BTC
Các mẫu tờ khai và phụ lục liên quan được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư bao gồm:
Mẫu 01/GTGT áp dụng đối với người nộp thuế tính thuế theo phương pháp khấu trừ có hoạt động sản xuất kinh doanh.
Mẫu 01-2/GTGT áp dụng cho người nộp thuế tính thuế theo phương pháp khấu trừ có hoạt động sản xuất kinh doanh đặc thù.
Các mẫu phụ lục phân bổ thuế bao gồm Mẫu 01-3/GTGT (hoạt động xổ số điện toán), Mẫu 01-6/GTGT (các hoạt động khác ngoài thủy điện và xổ số điện toán), Mẫu 01-7/GTGT (phân bổ thuế đầu vào cho các đơn vị phụ thuộc) và Mẫu 01-8/GTGT (thông tin đề nghị hoàn thuế GTGT).
Bên cạnh đó, doanh nghiệp sử dụng Mẫu 02/GTGT cho người nộp thuế theo phương pháp khấu trừ có dự án đầu tư thuộc diện được hoàn thuế.
Mẫu 03/GTGT áp dụng cho hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên giá trị gia tăng.
Mẫu 04/GTGT áp dụng cho người nộp thuế tính thuế theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu.
Mẫu 05/GTGT áp dụng cho việc khai thuế đối với hoạt động xây dựng, chuyển nhượng bất động sản ngoại tỉnh theo từng lần phát sinh hoặc theo tháng, quý.
Chế tài xử phạt chậm nộp hồ sơ khai Thuế năm 2026
Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật và hạn chế các rủi ro tài chính, doanh nghiệp cần lưu ý mức phạt tiền chậm nộp hồ sơ khai thuế áp dụng đối với tổ chức quy định tại Điều 13 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 10 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP) như sau:
Trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn từ 01 ngày đến 05 ngày và có tình tiết giảm nhẹ: Phạt cảnh cáo.
Trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn từ 01 ngày đến 30 ngày (trừ trường hợp bị phạt cảnh cáo): Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
Trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn từ 31 ngày đến 60 ngày: Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
Trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn từ 61 ngày đến 90 ngày, quá hạn từ 91 ngày trở lên nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, không nộp hồ sơ khai thuế nhưng không phát sinh số thuế phải nộp, hoặc không nộp các phụ lục theo quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết: Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.
Trường hợp nộp hồ sơ khai thuế quá hạn trên 90 ngày, có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế, tiền chậm nộp trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định thanh kiểm tra hoặc lập biên bản vi phạm: Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
Bên cạnh hình thức phạt tiền, người nộp thuế bắt buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm nộp đủ số tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước và nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế, phụ lục kèm theo theo đúng quy định pháp luật. Xin lưu ý, mức phạt tiền nêu trên áp dụng đối với tổ chức. Đối với cá nhân, mức phạt tiền cho cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế bằng 1/2 lần mức phạt áp dụng đối với tổ chức.
Trên đây là toàn bộ thông tin hướng dẫn và cập nhật mới nhất về việc kê khai thuế GTGT năm 2026 từ Người trợ lý ATAX. Việc chủ động nắm vững và thực thi đúng các quy định pháp luật sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành tài chính, tránh các rủi ro pháp lý đáng tiếc. ATAX luôn đồng hành cùng Quý doanh nghiệp trên con đường phát triển bền vững.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
Xem thêm Hồ sơ không chịu thuế GTGT đối với hàng nhập khẩu theo thông tư 86/2026/TT-BTC
