Xác định Thuế Tiêu thụ đặc biệt cho chi nhánh phát sinh hoạt động gia công theo Công văn 15856/DON-QLDN1

Chào mừng Quý độc giả đến với chuyên mục phân tích chính sách thuế của Người trợ lý ATAX. Trong quá trình vận hành doanh nghiệp, việc quản lý thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với các đơn vị phụ thuộc như chi nhánh luôn đòi hỏi sự chính xác và cập nhật kịp thời các quy định pháp luật mới nhất. Bài viết hôm nay sẽ phân tích chi tiết hướng dẫn tính thuế TTĐB trong trường hợp chi nhánh có phát sinh hoạt động gia công, dựa trên các quy định tại Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, Nghị định 360/2025/NĐ-CP và hướng dẫn thực tế tại Công văn số 15856/DON-QLDN1 của Cục Thuế tỉnh Đồng Nai.

Xác định người nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hoạt động gia công

Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, người nộp thuế TTĐB bao gồm tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, gia công, nhập khẩu hàng hóa hoặc kinh doanh dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế TTĐB. Áp dụng cụ thể đối với mô hình chi nhánh, theo hướng dẫn tại Công văn 15856/DON-QLDN1, trường hợp Chi nhánh có phát sinh hoạt động gia công trực tiếp thì Chi nhánh chính là đối tượng có nghĩa vụ kê khai và nộp thuế TTĐB đối với các sản phẩm gia công này.

Phương pháp xác định giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt của chi nhánh gia công

Về nguyên tắc chung, Khoản 1 Điều 6 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 quy định giá tính thuế TTĐB đối với hàng hóa, dịch vụ là giá bán ra hoặc giá cung ứng dịch vụ chưa có thuế TTĐB, chưa có thuế bảo vệ môi trường và chưa có thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Đối với hàng hóa gia công, Khoản 2 Điều 5 Nghị định 360/2025/NĐ-CP quy định chi tiết: Giá tính thuế là giá bán hàng hóa của tổ chức, cá nhân giao gia công bán ra hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm bán hàng. Do đó, đối với chi nhánh phát sinh hoạt động gia công, giá tính thuế TTĐB được xác định là giá bán của Chi nhánh khi bán ra thị trường, hoặc giá bán của sản phẩm cùng loại hoặc tương đương tại cùng thời điểm bán, đảm bảo nguyên tắc chưa bao gồm thuế GTGT và thuế TTĐB.

Thời điểm xác định thuế và nguyên tắc xử lý thuế tiêu thụ đặc biệt không được khấu trừ

Khoản 1 Điều 7 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 quy định thời điểm xác định thuế TTĐB đối với hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Về việc khấu trừ thuế, theo Khoản 2 Điều 8 Nghị định 360/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp sản xuất hàng hóa chịu thuế TTĐB từ nguyên liệu chịu thuế TTĐB được khấu trừ số thuế TTĐB đã nộp ở khâu nhập khẩu hoặc khâu mua nội địa tương ứng với lượng nguyên liệu sử dụng. Trong trường hợp phát sinh số thuế TTĐB đầu vào không được khấu trừ hoặc chưa được khấu trừ do chi nhánh không phát sinh doanh thu chịu thuế TTĐB bán ra, chi nhánh được phép hạch toán khoản thuế này vào chi phí hợp lý khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo quy định tại Khoản 2 Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025.

Danh mục các loại hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt năm 2025

Để giúp quý doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, Người trợ lý ATAX xin tổng hợp 11 nhóm hàng hóa thuộc diện chịu thuế TTĐB theo Khoản 1 Điều 2 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 bao gồm:

• Thuốc lá theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012

• Rượu theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012

• Bia theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012

• Xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ (bao gồm xe ô tô chở người, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe ô tô pick-up chở người, xe ô tô pick-up chở hàng cabin kép, xe ô tô tải VAN có từ hai hàng ghế trở lên, có thiết kế vách ngăn cố định giữa khoang chở người và khoang chở hàng)

• Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh trên 125 cm3

• Máy bay, trực thăng, tàu lượn và du thuyền

• Xăng các loại

• Điều hoà nhiệt độ công suất trên 24.000 BTU đến 90.000 BTU (trừ loại theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải)

• Bài lá

• Vàng mã, hàng mã (không bao gồm hàng mã là đồ chơi trẻ em và đồ dùng dạy học)

• Nước giải khát theo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) có hàm lượng đường trên 5g/100mL

Lưu ý quan trọng: Các hàng hóa nêu trên phải là sản phẩm hoàn chỉnh, không bao gồm linh kiện đơn lẻ để lắp ráp các hàng hóa này.

Trên đây là toàn bộ hướng dẫn chuyên môn từ Người trợ lý ATAX về cách xác định thuế tiêu thụ đặc biệt đối với chi nhánh có hoạt động gia công. Việc áp dụng đúng giá tính thuế và thời điểm kê khai không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật thuế hiện hành mà còn tối ưu hóa chi phí thuế TNDN hợp lệ. Nếu quý doanh nghiệp có bất kỳ vướng mắc nào trong quá trình thực hiện, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của ATAX để được hỗ trợ chuyên sâu.

Quy định về áp dụng hóa đơn điện tử và kê khai Thuế đối với Hộ kinh doanh từ năm 2026

Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.