Tóm tắt nội dung
Chào mừng Quý độc giả và các bạn đồng nghiệp đã quay lại với Blog Kế toán của Người trợ lý Atax. Trong hoạt động kinh doanh quốc tế, nghiệp vụ nhập khẩu vật tư, hàng hóa và tài sản cố định đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong khâu hạch toán kế toán và tuân thủ quy định pháp luật về thuế. Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật kịp thời các chính sách mới nhất, Atax xin chia sẻ bài viết hướng dẫn chi tiết phương pháp hạch toán Tài khoản 133 đối với hàng nhập khẩu theo quy định tại Thông tư số 99/2025/TT-BTC và Luật Thuế giá trị gia tăng năm 2024.
Phương pháp hạch toán Tài khoản 133 khi nhập khẩu vật tư, hàng hóa, tài sản cố định
Căn cứ Mục B Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, quy trình hạch toán đối với tài sản nhập khẩu được thực hiện theo nguyên tắc ghi nhận giá trị thực tế của tài sản và nghĩa vụ thuế phát sinh.
Trước hết, doanh nghiệp phản ánh giá trị vật tư, hàng hóa, tài sản cố định nhập khẩu bao gồm tổng số tiền phải thanh toán cho người bán được quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế, các khoản thuế không được hoàn lại như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường phải nộp và chi phí vận chuyển liên quan nếu có. Trường hợp thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng nhập khẩu không được khấu trừ, khoản thuế này cũng được tính trực tiếp vào giá trị tài sản.
Bút toán phản ánh giá trị tài sản nhập khẩu và các nghĩa vụ thuế liên quan được thực hiện như sau:
-
Nợ các tài khoản tương ứng như Tài khoản 152, 153, 156, hoặc 211
-
Có Tài khoản 3332 đối với thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có
-
Có Tài khoản 3333 chi tiết thuế nhập khẩu
-
Có Tài khoản 33381 đối với thuế bảo vệ môi trường nếu có
-
Có Tài khoản 33312 nếu thuế giá trị gia tăng đầu vào không được khấu trừ
-
Có các tài khoản thanh toán hoặc công nợ như Tài khoản 111, 112, 331
Trường hợp thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng nhập khẩu đủ điều kiện được khấu trừ theo quy định, kế toán thực hiện bút toán ghi nhận riêng biệt số thuế này để theo dõi khấu trừ:
-
Nợ Tài khoản 133 chi tiết tài khoản cấp hai là 1331 hoặc 1332
-
Có Tài khoản 333, cụ thể là tiểu khoản 33312 – Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu.
Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế và khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.
Kết cấu và nội dung phản ánh của Tài khoản 133 theo Thông tư 99/2025/TT-BTC
Để bảo đảm ghi chép sổ sách kế toán đúng chuẩn mực, người làm công tác kế toán cần nắm vững kết cấu và nguyên tắc phản ánh của Tài khoản 133. Bên Nợ của tài khoản này dùng để phản ánh số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ phát sinh trong kỳ.
Ngược lại, bên Có phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bao gồm:
-
số thuế giá trị gia tăng đầu vào đã thực tế khấu trừ
-
kết chuyển số thuế giá trị gia tăng đầu vào không được khấu trừ
-
số thuế giá trị gia tăng đầu vào của vật tư, hàng hóa, dịch vụ mua vào nhưng đã trả lại hoặc được giảm giá
-
số thuế giá trị gia tăng đầu vào đã được ngân sách nhà nước hoàn trả.
Số dư cuối kỳ của Tài khoản 133 nằm ở bên Nợ, thể hiện số thuế giá trị gia tăng đầu vào còn được khấu trừ tiếp sang kỳ sau, hoặc số thuế đầu vào đã nộp hồ sơ hoàn nhưng ngân sách nhà nước chưa hoàn trả tại thời điểm khóa sổ kế toán kết thúc kỳ kế toán.
Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định chi tiết Tài khoản 133 gồm hai tài khoản cấp hai cụ thể.
-
Tài khoản 1331 – Thuế giá trị gia tăng được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ, phản ánh thuế đầu vào được khấu trừ của vật tư, hàng hóa, dịch vụ mua ngoài dùng vào sản xuất, kinh doanh sản phẩm thuộc đối tượng chịu thuế tính theo phương pháp khấu trừ.
-
Tài khoản 1332 – Thuế giá trị gia tăng được khấu trừ của tài sản cố định, dùng để phản ánh thuế đầu vào phát sinh từ hoạt động đầu tư, mua sắm tài sản cố định, bất động sản đầu tư phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế.
Nguyên tắc khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024
Bên cạnh việc hạch toán đúng tài khoản, việc áp dụng đúng nguyên tắc khấu trừ theo Khoản 1 Điều 14 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 là bắt buộc nhằm bảo đảm tính tuân thủ pháp luật về thuế. Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế được khấu trừ toàn bộ, kể cả phần thuế đầu vào không được bồi thường của hàng hóa bị tổn thất, hao hụt tự nhiên trong quá trình vận chuyển.
Đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng đồng thời cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, doanh nghiệp bắt buộc phải hạch toán riêng biệt phần thuế được khấu trừ. Trường hợp không thể hạch toán riêng, số thuế được khấu trừ sẽ tính theo tỷ lệ phần trăm giữa doanh thu chịu thuế so với tổng doanh thu hàng hóa dịch vụ bán ra trong kỳ. Ngoài ra, thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ bán cho tổ chức, cá nhân sử dụng vốn viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại, hoặc phục vụ hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ dầu khí được khấu trừ toàn bộ.
Về thời điểm kê khai và xử lý sai sót, thuế giá trị gia tăng đầu vào phát sinh trong tháng hoặc quý nào sẽ được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của kỳ đó. Khi phát hiện sai sót, người nộp thuế được thực hiện khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra.
Nếu việc khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn, doanh nghiệp phải khai bổ sung vào kỳ phát sinh sai sót, nộp đủ thuế tăng thêm và tiền chậm nộp. Nếu việc khai bổ sung chỉ làm giảm số thuế phải nộp hoặc thay đổi số thuế còn được khấu trừ chuyển sang kỳ sau, kế toán thực hiện khai bổ sung vào kỳ phát hiện sai sót.
Đối với các khoản thuế giá trị gia tăng đầu vào không được khấu trừ, doanh nghiệp được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc tính vào nguyên giá của tài sản cố định theo quy định. Tuy nhiên, quy định này loại trừ các trường hợp mua vào không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Các trường hợp đặc biệt như tài sản cố định phục vụ người lao động, góp vốn bằng tài sản, mua hàng ủy quyền hoặc ô tô dưới 9 chỗ ngồi sẽ thực hiện theo các hướng dẫn chi tiết của Chính phủ.
Việc cập nhật và thực hành đúng các quy định hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch hóa số liệu tài chính mà còn phòng ngừa tối đa các rủi ro pháp lý về thuế. Atax hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin chuyên môn hữu ích cho công tác kế toán tại doanh nghiệp.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
