Tóm tắt nội dung
Chào Quý độc giả và Quý doanh nghiệp, trong bối cảnh quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết ngày càng chặt chẽ và chuyên sâu, việc nắm vững phương pháp xác định giá cũng như nguồn cơ sở dữ liệu so sánh hợp pháp là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Nhằm hỗ trợ quý độc giả có cái nhìn rõ ràng, chính xác và hệ thống, bài viết hôm nay sẽ phân tích chi tiết hai nội dung trọng tâm: Các trường hợp áp dụng phương pháp phân bổ lợi nhuận và quy định về cơ sở dữ liệu so sánh theo Nghị định số 255/2026/NĐ-CP cùng Luật Quản lý thuế năm 2025.
Các trường hợp áp dụng phương pháp phân bổ lợi nhuận giữa các bên liên kết
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, phương pháp phân bổ lợi nhuận giữa các bên liên kết trong giao dịch liên kết được áp dụng đối với các trường hợp cụ thể sau đây:
-
Người nộp thuế tham gia thực hiện giao dịch liên kết có tính chất đặc thù, được tích hợp, khép kín trong tập đoàn, tham gia các hoạt động phát triển sản phẩm mới, sử dụng công nghệ độc quyền, hoặc tham gia vào chuỗi giá trị giao dịch độc quyền của tập đoàn. Trường hợp này cũng bao gồm quá trình phát triển, gia tăng, duy trì, bảo vệ và khai thác tài sản vô hình độc quyền mà không có căn cứ để xác định giá giữa các bên liên kết hoặc các giao dịch có liên quan chặt chẽ, được thực hiện đồng thời hoặc các giao dịch tài chính phức tạp liên quan đến nhiều thị trường tài chính trên thế giới.
-
Người nộp thuế tham gia các giao dịch thuộc lĩnh vực kinh tế số, không có căn cứ để xác định giá giữa các bên liên kết hoặc trực tiếp tham gia vào việc tạo ra giá trị tăng thêm thu được từ hiệu ứng hợp lực trong tập đoàn.
-
Người nộp thuế thực hiện chức năng tự chủ đối với toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh và không thuộc đối tượng áp dụng các phương pháp so sánh quy định tại khoản 1 Điều 13 và khoản 1 Điều 14 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP.
Quy đinh về cơ sở dữ liệu sử dụng trong kê khai, xác định và quản lý giá giao dịch liên kết
Theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, hệ thống cơ sở dữ liệu sử dụng trong việc kê khai, xác định và quản lý giá giao dịch liên kết được phân định rõ ràng giữa người nộp thuế và cơ quan thuế:
- Đối với người nộp thuế, cơ sở dữ liệu sử dụng trong kê khai và xác định giá bao gồm:
Cơ sở dữ liệu thương mại quy định tại khoản 15 Điều 4 Luật Quản lý thuế năm 2025. Thông tin, dữ liệu của các doanh nghiệp được công bố công khai trên thị trường chứng khoán. Thông tin, dữ liệu công bố trên các sàn giao dịch hàng hóa, dịch vụ trong nước và quốc tế. Thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc thông tin do các cơ quan bộ, ngành trong nước và các nguồn chính thức khác công bố công khai.
Đối với cơ quan thuế, cơ sở dữ liệu sử dụng trong quản lý giá giao dịch liên kết bao gồm: Các nguồn dữ liệu đã nêu tại phần dành cho người nộp thuế, kết hợp với Cơ sở dữ liệu quản lý thuế quy định tại khoản 2 Điều 35 Luật Quản lý thuế năm 2025 và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan về quản lý thuế.
Thứ tự ưu tiên sử dụng cơ sở dữ liệu và lựa chọn đối tượng so sánh độc lập
Để đảm bảo tính khách quan và tuân thủ nguyên tắc phân tích, so sánh quy định tại Điều 6 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP, việc áp dụng cơ sở dữ liệu phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên như sau:
-
Ưu tiên 1: Thông tin, dữ liệu công bố công khai trên thị trường chứng khoán; thông tin trên sàn giao dịch hàng hóa, dịch vụ trong và ngoài nước; thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành hoặc nguồn chính thức công khai khác.
-
Ưu tiên 2: Cơ sở dữ liệu thương mại.
-
Ưu tiên 3: Cơ sở dữ liệu quản lý của cơ quan thuế.
Đồng thời, khi tiến hành phân tích lựa chọn đối tượng so sánh độc lập nhằm xác định khoảng giao dịch độc lập, doanh nghiệp cần tuân thủ thứ tự ưu tiên lựa chọn dữ liệu so sánh cụ thể:
-
Mức độ ưu tiên cao nhất: Đối tượng so sánh nội bộ của chính người nộp thuế.
-
Mức độ ưu tiên tiếp theo: Đối tượng so sánh cư trú cùng quốc gia, vùng lãnh thổ với người nộp thuế.
-
Mức độ ưu tiên thứ ba: Đối tượng so sánh tại các nước trong khu vực có điều kiện ngành và trình độ phát triển kinh tế tương đồng.
Lưu ý quan trọng từ Người trợ lý ATAX:
Trong trường hợp doanh nghiệp bắt buộc phải lựa chọn đối tượng so sánh nước ngoài tại các thị trường địa lý khác, bộ phận kế toán cần tiến hành phân tích sâu sắc về tính tương đồng, đồng thời xác định rõ các khác biệt trọng yếu về cả mặt định tính và định lượng theo đúng quy định tại Điều 9 và Điều 10 Nghị định số 255/2026/NĐ-CP.
Việc áp dụng đúng phương pháp phân bổ lợi nhuận và thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu so sánh chuẩn xác theo quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế mà còn giảm thiểu tối đa các rủi ro pháp lý khi thanh tra, kiểm tra thuế. Hãy liên hệ với ATAX nếu doanh nghiệp của bạn cần một giải pháp tư vấn chuyên sâu và toàn diện về giao dịch liên kết.
Liên hệ trực tiếp cho ATAX qua fanpage ĐẠI LÝ THUẾ NGƯỜI TRỢ LÝ hoặc liên hệ trực tiếp Hotline: 0988 168 368 để được tư vấn HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ.
