Nguyên nhân các khoản tiền điện thoại xăng xe và KPI bị truy thu BHXH bạn cần biết
Chào bạn, Atax xin chia sẻ một vấn đề đang là tâm điểm chú ý của cộng đồng kế toán và doanh nghiệp hiện nay: Vấn đề truy thu bảo hiểm xã hội đối với tiền điện thoại, xăng xe và các khoản lương doanh số, KPI khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 chính thức có hiệu lực. Theo hướng dẫn tại Công văn 1198/CTL&BHXH-BHXH năm 2025, nếu các khoản phụ cấp này được chi trả cố định hàng tháng và không phụ thuộc vào thực tế phát sinh, chúng sẽ được tính là tiền lương căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Căn cứ pháp lý xác định tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối với người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc bao gồm các thành phần sau:
- Mức lương theo công việc hoặc chức danh: Tính theo thời gian của công việc hoặc bảng lương do doanh nghiệp xây dựng theo Điều 93 Bộ luật Lao động 2019.
- Các khoản phụ cấp lương: Nhằm bù đắp yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp của công việc hoặc điều kiện sinh hoạt chưa được tính đầy đủ trong mức lương.
- Các khoản bổ sung khác: Là các khoản xác định được mức tiền cụ thể, được thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Như vậy, Atax lưu ý rằng các khoản như tiền điện thoại, xăng xe, KPI nếu được gộp chung vào lương tổng hoặc trả một mức cố định mỗi tháng sẽ bị xem là khoản bổ sung có tính chất thường xuyên, ổn định, dẫn đến việc bị truy thu BHXH.
Các khoản phụ cấp phải đóng BHXH năm 2026 và cách phân biệt
Dựa trên khoản 5 Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH, các chế độ và phúc lợi sau đây nếu được ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động thì không phải là căn cứ tính đóng BHXH:
- Tiền thưởng theo Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, tiền thưởng sáng kiến.
- Tiền ăn giữa ca, hỗ trợ khi thân nhân qua đời, kết hôn, sinh nhật người lao động.
- Các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, nhà ở, giữ trẻ chỉ khi chúng được chi trả dựa trên thực tế phát sinh hoặc không có tính chất cố định định kỳ.
Đối với lương doanh số và KPI, nếu mức chi trả biến động theo kết quả hiệu suất thực tế của từng tháng thì không bắt buộc đóng BHXH. Ngược lại, nếu tháng nào doanh nghiệp cũng chi trả một con số như nhau, cơ quan BHXH sẽ xác định đây là lương cố định và yêu cầu đóng BHXH theo quy định. Atax cũng nhắc bạn cần lưu ý thêm về cách tính lương 300% ngày lễ mới nhất 2026 theo Bộ luật Lao động 2029 để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Quy định bổ sung về lương hưu và Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội
Bên cạnh quy định về tiền lương, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 còn làm rõ các nội dung liên quan đến người nước ngoài và công tác quản lý quỹ:
- Đối với người nước ngoài: Việc tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng lương hưu thực hiện theo Điều 75, 80, 81 của Luật BHXH 2024. Nếu người nước ngoài có nguyện vọng, có thể đề nghị hưởng trợ cấp một lần theo Điều 76 khi xuất cảnh.
- Hội đồng quản lý bảo hiểm xã hội: Có nhiệm vụ thông qua chiến lược phát triển ngành, kế hoạch 05 năm, giám sát việc quản lý quỹ và quyết định danh mục đầu tư bảo toàn, tăng trưởng các quỹ bảo hiểm.
Xem thêm Doanh nghiệp mua hàng không có hóa đơn và hướng dẫn cách xử lý từ Atax
